'ดนตรีโซล ดนตรีแจ๊ส ดนตรีฟังก์ ดนตรีบลูส์ และดนตรีเร๊กเก้ ล้วนเป็นรากเหง้าของดนตรีฮิปฮอปที่วัยรุ่นทั่วโลกรวมทั้งเด็กไทยต่างพากันหลงใหลอยู่ในวันนี้'

มีใครบ้างที่บอกกล่าวและอธิบายให้รายละเอียดถึงเรื่องราวเหล่านี้ให้กับคุณบ้าง? บางฝ่ายบางคนตอบว่า ‘ไม่มี' เพราะสนใจและรู้จักแต่เพลงฮิปฮอปที่ฮิตตามกระแสเท่านั้น มันจะมาจากไหนมีส่วนประกอบอย่างไรหรือพัฒนามายาวนานแค่ไหนช่างหัวมันปะไร แค่มันให้ความสนุกสนานรื่นเริงบันเทิงใจและขอให้เป็นที่นิยมของผู้คนทั่วไปในช่วงนี้ก็พอแล้ว สักพักเดี๋ยวก็ซาแล้วก็เลิกฮิตไปตามกาลเวลาและวงจรชีวิตของมันเอง ไม่เห็นแคร์หรือเดือดร้อนอะไร!

อีกฝ่ายและหลายคนที่ตอบว่า ‘มี' นั้นก็อธิบายว่า สามารถค้นคว้าจากนิตรสาร รายการทีวี ผู้สันทัดกรณี และเว็บไซต์ ได้มากมาย ที่เป็นแหล่งข้อมูลบอกเล่าประวัติความเป็นมาอย่างถี่ถ้วนของดนตรีแนวนี้ เนื่องจากให้ความสนใจกับมันอย่างจริงจังมากกว่าที่จะฟังตามกระแสนิยมและอยากรู้ว่า ทำไมมันถึงได้มีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตและอนาคตของวัยรุ่นในยุคนี้มากมาย? ทั้งๆ ที่มันได้ปรากฏตัวขึ้นในโลกดนตรีมาตั้งแต่ยุคปลาย 70s และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายมาแล้วถึง 2 ครั้ง 2 ครา แต่ก็ไม่เท่ากับครั้งนี้ที่มันได้เปลี่ยนแปลงความคิด ทัศนคติ และไลฟ์สไตล์ของเด็กวัยรุ่นทั่วโลกให้หลุดไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง

ทั้ง 2 คำตอบพร้อมเหตุผลของทั้ง 2 ฝ่าย เป็นทั้งประเด็นที่น่าสนใจและไม่น่าสนใจในขณะเดียวกัน..?

ผมคงไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพราะมีเหตุผลที่ดีและน่าฟังทั้ง 2 ฝ่าย ทั้งๆที่ผมเป็นคนที่น่าจะจัดอยู่ในกลุ่มของฝ่ายหลังก็ตาม ทำไม? เพราะผมมีเหตุผลที่สวยหรูดูดีเช่นเดียวกันคือ ‘ความเป็นประชาธิปไตย’ ที่ถูกบังคับให้ต้องยอมรับในความความคิดเห็นของทุกๆ ฝ่ายด้วยความเคารพเสมอ แม้ความคิดเห็นนั้นจะขัดแย้งกันอย่างชัดเจนก็ตาม แค่นี้ก็สามารถทำให้ผมเป็นที่รักของคนทั่วๆ ไปได้อย่างงายดายแล้วใช่มั้ย? แต่ถ้าผมบอกว่าความคิดเห็นและเหตุผลของฝ่ายแรกนั้นผิด ซ้ำฉาบฉวย ไม่ลงลึก แถมเป็นพวกบ้าตามกระแสโดยไม่คำนึงถึงที่มาที่อยู่ที่ไปของมัน เพื่อจะได้รู้ว่ามันให้สาระหรือความบันเทิงต่อตัวเรามากน้อยแค่ไหนล่ะ? ผมจะถูกตราหน้าว่าเป็นพวกบ้าอวิชชามั้ย? เป็นพวกขี้อิจฉาตาร้อนหรือไม่? หรือเป็นพวกขาประจำที่ไม่เห็นด้วยในทุกๆ เรื่อง ทั้งๆ ที่ผู้คนส่วนใหญ่เกือบ 20 ล้านของประเทศต่างก็เห็นดีเห็นงามด้วยทั้งสิ้นหรือเปล่า?

เมื่อผู้คนในสังคมไทยวันนี้ได้ใช้คำว่า ‘ประชาธิปไตย’ กันอย่างพร่ำเพรื่อจนกลายเป็น ‘อธิปไตย’ โดยไม่รู้ตัว ผมจึงมีความจำเป็นต้องเลือกเชื่อและเข้าข้างฝ่ายที่ให้ความสนใจต่อรากเหง้า, ที่มาหรือเบื้องหลังของสิ่งต่างๆ ที่อยากรู้จัก สนใจหรือนิยมชมชอบอย่างจริง เหมือนถูกบังคับกลายๆเพราะไร้ทางเลือกที่ 3 แล้วมันเกี่ยวอะไรกับดนตรีฮิปฮอป?

แน่นอนครับ! ทั้งเกี่ยวข้องและสัมพันธ์ต่อเนื่องกันอย่างน่าตกใจเลยเชียว เชื่อหรือไม่?

อัลบั้ม ‘Home Grown! The Beginners Guide To Understanding THE ROOTS Volume One’ และอัลบั้ม ‘Home Grown! The Beginners Guide To Understanding THE ROOTS Volume Two’ ของวงฮิปฮอปชื่อก้องจากอเมริกาชื่อ The Roots ได้กระตุ้นต่อมให้ผมนำเรื่อง 2 เรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกัน มาเขียนให้สอดสัมพันธ์กันอย่างโง่ๆและน่าหัวร่อตามสไตล์มั่วๆของผม ทั้งๆที่ผู้อ่านหลายๆชื่นชอบให้ผมเขียนแนะนำหรือวิจารณ์เพลงเพียงอย่างเดียวมากกว่าก็ตาม เพราะสันดานมันเป็นเรื่องยากที่จะเปลี่ยนคงไม่ว่ากันนะครับ

เริ่มต้นกันที่ความน่าสนใจของวง The Roots ซึ่งเป็นพระเอกของเรื่องนี้ เนื่องด้วยพวกเขาเพิ่งนำผลงานที่เป็นอัลบั้มคู่ออกวางขายล่าสุดเมื่อปลายปีที่ผ่านมา บทความชิ้นนี้จึงอาจต้องเขียนเยิ่นเย้อถึง 2 ตอนหรือ 3 ตอนก็ได้ เพื่อให้คุณได้เข้าใจเข้าถึงภาพรวมและบทสรุปอย่างชัดเจนกับคำว่า ‘The Roots’ ที่เป็นชื่อวง ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า 'รากเหง้า' โดยมีอัลบั้มคู่ล่าสุดนี้เป็นบทขยายความที่มาและเบื้องหลังของความเป็นวง The Roots ที่ยิ่งใหญ่ในปัจจุบัน แต่ขาแรปโย่ตามแหล่งบันเทิงชื่อดังต่างๆ ทั่วประเทศไทยไม่เคยรู้จักและฟังเพลงของพวกเขามาก่อนเลยเหมือนเดิม....เฮ้อ!

จากความฝันและความมุ่งมั่นของเด็กผิวดำในเมืองฟิลาเดลเฟียในช่วงกลางยุค 80s เพื่อถีบตัวเองให้พ้นจากสภาพแย่ๆในชุมชน โดยหันมารวมกลุ่มกับเพื่อนๆร่วมอุดมการณ์สร้างสรรค์สิ่งที่พวกเขาเรียกมันว่า ‘Hip Hop Band’ มากกว่าการเป็นแรปเปอร์ข้างถนน ด้วยการยึดมั่นในการแสดงสดและมุ่งหมายเข้าทำงานในสตูดิโอให้ได้ เส้นทางการไต่เต้าและตะเกียกตะกายบนถนนสายดนตรีเพื่อผลักดันให้พวกเขาเข้าสู่วงการฮิปฮอปในวงกว้างนั้น ไม่ได้โรยด้วยมูลค่าหุ้นอันมหาศาลในตลาดหลักทรัพย์แน่ๆ จนถึงวันที่สตูดิโออัลบั้มแรกออกวางขายจึงทำให้ผู้คนในแวดวงฮิปฮอปหันมาสนใจกับกลุ่ม Hip Hop Band จากฟิลาเดลเฟียที่ตั้งชื่อวงว่า The Roots เนื่องจากชื่อเสียงการแสดงสดบวกเนื้อหาการแรปที่แหลมคมกับดนตรีที่สร้างสรรค์อย่างยอดเยี่ยมหลากหลาย ทั้งโซล ฟังก์ แจ๊ส บลูส์ และเร๊กเก้ โดยจัดวางและเรียบเรียงได้ไพเราะเกินกว่าที่จะเรียกมันว่า

‘ดนตรีฮิปฮอป’ เพียงอย่างเดียว

The Roots เริ่มต้นด้วย 2 หนุ่มมุสลิมผิวดำที่เป็นแรปเปอร์ชื่อ Black Thought (Tariq Trotter) และ ?uestlove (Ahmir Khalib Thompson) รับตำแหน่งมือกลอง ซึ่งเคยเป็นเพื่อนมาตั้งแต่สมัยเรียนไฮสคูล ได้พยายามตั้งวงฮิปฮอปด้วยกัน แต่ไม่มีเงินที่จะซื้ออุปกรณ์ต่างๆ อาทิ เทิร์นเทเบิล 2 ตัว, มิกเซอร์ 1 ตัว และไมโครโฟนอีก 1 ตัว หรือแม้แต่แผ่นเสียงที่ใช้เปิดเพื่อสแครชและวางเป็นจังหวะ เขาทั้งคู่จึงใช้แค่เครื่อง Drum Kit ราคาถูกๆ ประจำตัวของนาย ?uestlove มาใช้แทนเครื่องไม้เครื่องมือเหล่านั้นทั้งหมด พร้อมกับตะโกนแรปด้วยปากเปล่าๆ โดยไม่มีไมโครโฟน แล้วก็ตระเวนเล่นในโรงเรียนตามข้างถนนตามชุมชนในเมืองเพื่อหาเงินซื้ออุปกรณ์ดนตรีไม่แตกต่างกับพวกศิลปินเปิดหมวกที่เราเห็นกันทั่วๆ ไปในวันนี้ จนได้เจอกับมือเบสชื่อ Hub (Leon Hubbard) และแรปเปอร์อีกคนชื่อ Malik B. มาร่วมวง จึงได้รวบรวมเงินกันซื้อเครื่องไม้เครื่องมือทั้งหมดได้และยกระดับวงไปเล่นตามคลับฮิปฮอปต่างๆ ในเมืองได้ในที่สุด

The Roots ได้กลายเป็นวงฮิปฮอปใต้ดินชื่อดังของเมืองฟิลาเดลเฟียและนิวยอร์คอย่างรวดเร็ว ด้วยการโชว์ที่เร้าใจในรูปแบบของแบนด์มากกว่าวงที่มีแค่ดีเจเปิดแผ่นให้จังหวะกับแรปเปอร์ ที่โดดเด่นมากว่านั้นก็คือเนื้อหาการแรปที่เข้มข้นดุดันไปด้วยเนื้อหาที่เน้นหนักถึงการเมืองสังคมและสิทธิของชนชั้นที่เป็นคนผิวดำ และผนวกเอาดนตรีโซล บลูส์ เร๊กเก้ และแจ๊ส มาเป็นโครงสร้างหลักในแต่ละเพลง อารมณ์ความรู้สึกและความสนุกที่ได้จากดูการแสดงสดของพวกเขา จึงมีความแตกต่างและความไพเราะกว่าทุกๆวง เลยทำให้ The Roots ได้รับเลือกเป็นตัวแทนของวงการฮิปฮอปในฟิลาเดลเฟียไปแสดงโชว์ที่ประเทศเยอรมัน อัลบั้มแรก ‘Organix’ ภายใต้ตราแผ่นเสียง Remedy Records ที่พวกเขาบันทึกจากการแสดงสดในสถานที่ต่างๆ และนำมันวางขายตามที่ต่างๆ ที่เขาเดินทางไปโชว์ในปี 1993 ได้แสดงอิทธิฤทธิ์ให้วงการฮิปฮอปของนิวยอร์คหันมาให้ความสนใจวงดนตรีฮิปฮอปใต้ดินวงนี้กันอย่างจริงจัง จนค่ายยักษ์ใหญ่ชื่อดัง DGC ต้องเชิญพวกเขามาเซ็นต์สัญญาเป็นศิลปินในสังกัดทันทีหลังจากอัลบั้มแรกออกวางขายได้ไม่กี่เดือน และออกอัลบั้มแรกภายใต้สังกัดใหญ่คือ ‘Do You Want More!!!!’ ในปี 1995 ที่สามารถเข้าสู่ Top 100 ของบิลบอร์ดชาร์ตได้สำเร็จ

รากเหง้าและที่มาในอดีตจะส่งผลให้ปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีหรือเลวอย่างไร? โปรดติดตามตอนต่อไป.