(บทความสุดพิเศษนี้เป็นการร่วมเขียน-แก้ไขเพิ่มเติม ระหว่าง 3 ทหารเสือ คือ filmsick, The Man Who…และ MDS)

บทความนี้เปิดเผยเนื้อหาส่วนสำคัญของภาพยนตร์และละครเวทีของเคเลเมน

- โสภณา เชาว์วิวัฒน์กุล -
1. 1 ตุลาคม 1919 การช่วงชิงความเป็นเจ้าในกีฬาเบสบอลของอเมริการายการ ‘เวิร์ลด์ ซีรีส์’ เริ่มขึ้นอีกครั้ง มันเป็นรายการที่ทรงเกียรติและยิ่งใหญ่ เนื่องจากเป็นการนำแชมป์ของ 2 ลีกสำคัญ คือ ‘อเมริกัน ลีก’ และ ‘เนชันแนล ลีก’ มาแข่งขันกัน โดยปรกติ เวิร์ลด์ ซีรีส์จะเล่นกัน 7 เกม ใครชนะถึง 4 เกมก่อน ถือว่าได้แชมป์ (เรียกว่า best-of-seven playoff) อย่างไรก็ตาม ในประวัติศาสตร์เบสบอลสหรัฐอเมริกา มี 4 ครั้งที่เวิร์ลด์ ซีรีส์ เล่นด้วยระบบ best-of-nine playoff กล่าวคือ ทั้งสองทีมต้องแข่งกัน 9 เกม เพื่อหาผู้ชนะ 5 ใน 9 เวิร์ลด์ ซีรีส์ประจำปี 1919 เป็นหนึ่งในจำนวนนั้น (อีก 3 ปีที่เหลือคือ 1903 ปีแรกที่มีการแข่งขันชิงถ้วยเวิร์ลด์ ซีรีส์, 1920 และ 1921)

53 Internationales Filmfestival Mannheim-Heidelberg
เทศกาลหนังนานาชาติ มันน์ไฮม์-ไฮเดลแบร์ก ครั้งที่ 53 งานเปิดผนึกของคนทำหนังมือใหม่

บทความโดย สนธยา ทรัพย์เย็น

filmvirus@yahoo.com
 

- รวบรวมโดย KaJum -
(หมายเหตุ: บางความเห็นในที่นี้เรียบเรียงจากการจดปากคำทางโทรศัพท์ จึงต้องขออภัยหากมีข้อความตกหล่นหรือผิดเพี้ยนบางประการ - สำนักข่าวฟิล์มไวรัส) 1. ไพบูลย์ โสภณสุวภาพ Director ฝ่ายละครและฝ่ายกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มละครเพื่อการเรียนรู้บางเพลย์ อาจารย์ประจำสาขาสื่อสารการแสดงและสื่อสมัยใหม่ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต ผลงานเช่น: ที่ชอบ ที่ชอบ

เฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ วันที่ 3-4 พ.ย., 10-11 พ.ย. และ 17-18 พ.ย.
เทศกาลละครกรุงเทพมาถึงแล้วจ้า

- ‘กัลปพฤกษ์’ - kalapapruek@hotmail.com (บทความพิเศษเนื่องในวาระครบรอบสิบปีกำเนิด DVD ภาพยนตร์) ..................... หมายเหตุก่อนอ่าน อย่าพลาดชม! THE MAN FROM LONDON ผลงานภาพยนตร์ที่ดีที่สุดของผู้กำกับ BELA TARR ในงานเทศกาลภาพยนตร์โลกแห่งกรุงเทพฯ ครั้งที่ 5 ณ โรงภาพยนตร์ ESPLANADE CINEPLEX ถนนรัชดาภิเษก ฉายเพียง 2 รอบเท่านั้น วันเสาร์ที่ 3 พฤศจิกายน 2550 เวลา 20:10 น. และ วันอาทิตย์ที่ 4 พฤศจิกายน 2550 เวลา 15:30 น. ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมจาก website ของเทศกาลที่ http://www.worldfilmbkk.com ...................... อารัมภบท นวัตกรรม DVD นี่ช่างเป็นของขวัญอันล้ำค่าจากฟากฟ้าที่ส่งลงมาสมนาคุณให้กับเหล่าคนรักหนังบนพื้นโลกใบนี้อย่างแท้จริง ใครจะเคยคิดว่าเจ้าแผ่นโลหะกลม ๆ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางยังไม่ได้สักกึ่งคืบ แถมยังมีรูตรงกลางขนาดสอดดัชนีนางเข้าไปได้หนึ่งองคุลี จะสามารถบรรจุเอาภาพและเสียงของภาพยนตร์ขนาดความยาวหลายชั่วโมงลงไปได้โดยไม่เสียความคมชัด แถมยังสามารถเสริมใส่คำบรรยายใต้ภาพหรือ subtitles เป็นภาษาต่าง ๆ ได้ถึง 32 ภาษา หรือถ้าไม่อยากกวาดลูกตา ก็ยังสามารถเลือกเสียงพากย์นั่งฟังได้อย่างสบายใจกันถึง 8 track นี่ยังไม่นับรวม Special Features ต่าง ๆ นานา ไม่ว่าจะเป็น หนังตัวอย่างหลาก version รวมฉากที่ถูกตัดทอน เบื้องหลังขั้นตอนของการถ่ายทำ บทสัมภาษณ์รวมถึงประวัติการทำงานของผู้กำกับและนักแสดง commentary track อันละเอียดยิบ music video เพลงประกอบ และอื่น ๆ อีกมากมายจิปาถะที่จะเปิดโอกาสให้ผู้ชมได้สัมผัสกับหนังเรื่องนั้น ๆ กันอย่างทั่วถึงทุกซอกมุม ไม่เพียงแต่จะเป็นการรวบรวมสิ่งละอันพันละเยอะที่เกี่ยวข้องกับตัวภาพยนตร์บรรจุไว้ในสื่อเก็บข้อมูลขนาดกะทัดรัดเท่านั้น แต่ DVD ยังมีส่วนในการกระตุ้นวัฒนธรรมการดูหนังของคอหนังรุ่นใหม่ให้คึกคักขึ้นมาได้ไม่แพ้ยุคสมัยที่ videotape เริ่มออกตีตลาดเมื่อกลางทศวรรษ 1970’s กันเลย นับตั้งแต่ภาพยนตร์แนววินาศภัยสุดมันเรื่อง Twister (1996) ของผู้กำกับ Jan de Bont ออกวางจำหน่ายเป็นเรื่องแรกเมื่อวันที่ 26 มีนาคม ปี 1997 DVD ภาพยนตร์ก็ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว จนสามารถแทนที่ม้วน videotape อันหนาเตอะและแผ่น laserdisc อันเทอะทะได้ภายในระยะเวลาไม่กี่ปี และด้วยกรรมวิธีการผลิตที่สะดวกง่ายแถมยังสามารถเก็บไว้ดูได้ยาวนานโดยไม่ต้องเดือดร้อนรำคาญกับความชื้นและการขึ้นรา ทำให้เราสามารถหาชมภาพยนตร์จากสื่อ DVD ที่มีออกมาใหม่แบบไม่ยอมให้เว้นว่างไปเพียงสักหนึ่งสัปดาห์

- สนธยา ทรัพย์เย็น -
มาอีกแล้ว 2 เทศกาลที่ทำให้ข้าน้อยและอีกหลายคนสิ้นเปลืองงบประมาณกันทั้งเวลาและรายจ่ายอย่างไม่ลืมหูลืมตา แต่ครั้นซื้อ / หรือดู-มาแล้วก็ยังไม่รู้จักอิ่ม เริ่มใหม่ปีหน้าก็หมุนวงจรกระทำซ้ำเดิมไม่รู้เบื่อ ก็นั่นและหนาความสุขของชาวหนอนและนักดูต้นคอที่สักคำว่า “กรรม” ไว้ที่ศีรษะ โชคหรือเคราะห์ก็เถอะ ปีนี้ทั้ง 2 งานเล่นจ่อหัวปิดท้ายกันแบบราดต้นคอเลยทีเดียว โดยงานมหกรรมหนังสือที่ศูนย์สิริกิติ์ประกอบพิธีกรรมระหว่างวันที่ 17-28 ตุลาคมยังไม่เสร็จดี ฝ่ายงานเทศกาลหนัง World Film of Bangkok ก็ขอเหลื่อมหมัดซ้อนตั้งแต่ 25 ตุลาคม - 4 พฤศจิกายน เอากันแบบตายไปข้าง นี่ดีว่าคอหนังเทศกาลกับคอนักอ่านนั้นมักเป็นคนละกลุ่มกันอยู่แล้ว คนที่บ้าจี้คอเคล็ดกับ 2 งานนี้จึงไม่ได้มีมากแบบที่เราคิดฝันจนโอเวอร์แต่แรก ว่าแล้วก็ขอเฉไฉถามหน่อยเถอะ ทำไมนักอ่านวรรณกรรมถึงมีรสนิยมหนังย่ำวนไปมา แถมยังขี้เกียจแสวงหาหนังท้าทายสมองตัวเองดูเสียอีก รอดูหนังแผ่นตามศูนย์เช่าแถวบ้านมันสนองหัวใจของนักเขียนแล้วหรือไร ส่วนเจ้าพวกคอหนังก็เหมือนกัน สมองเตี้ยเพลียจ้อย พอใจกับแค่หนังเบาสมอง หรือหนังที่ทำจากนิยายดัง แล้วก็คิดเอาเองว่าหนังกับวรรณกรรมอันนั้น เมื่อเล่าเรื่องเดียวกันก็ย่อมถูไถแทนกันได้หมด

- สนธยา ทรัพย์เย็น - filmvirus@yahoo.com
ร่างของชายคนหนึ่งที่ดูเหมือนกำลังบิดร่างอย่างเจ็บปวดรวดร้าวหน้าแสงไฟจ้าคือภาพจากหนังเรื่อง “ชะตา” Fate (Verhangnis) หนังเรื่องแรกของผู้กำกับเยอรมันหน้าใหม่ เฟรด เคเลเม็น ในสูจิบัตรเทศกาลหนังฮ่องกงปี 1995 ที่มโนธรรม เทียมเทียบรัตน์ เพื่อนของผมติดมือมาฝาก จากวินาทีที่เห็นภาพนั้นดูเหมือน ชะตา ประหลาดกำลังทำงานของมันอย่างเงียบๆ ถ้าใครบอกผมตอนนั้นว่าต่อไปจะได้ดูหนังของ เคเลเม็น ได้พบพูดคุยหรือเขียนจดหมายติดต่อกับเจ้าตัว มันคงดูเป็นเรื่องบ้าบอเกินคาดคิด แต่มันก็เกิดขึ้นจนได้ ต้องขอบคุณ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล เพื่อนนักทำหนัง Mysterious Object at Noon หนังไทยเรื่องที่ผ่านการสนับสนุนของกองทุน ฮิวเบิร์ท บาลส์ แห่งประเทศเนเธอร์แลนด์ จากใบบุญของหนังเรื่องนี้ทำให้ผมได้พ่วงเข้างานเทศกาลภาพยนตร์เมืองร็อตเตอร์ดามปี 2000 ที่ๆ “ชะตา” นำพาผมมาพบกับ Abendland (Nightfall) หนังใหญ่เรื่องที่ 3 ของ เคเลเม็น

- โสภณา เชาว์วิวัฒน์กุล - zopana@hotmail.com
คุณเชื่อว่าผีมีจริงไหมคะ?

- อุทิศ เหมะมูล -
ในบรรดาหนังจากกลุ่ม New German Cinema (1960-1980) ซึ่งนักสร้างหนังรุ่นใหม่ในยุคสมัยนั้นที่นักดูหนังรู้จักกันดีคือ Rainer Werner Fassbinder, Werner Herzog, Volker Schlöndorff และ Wim Wenders ถึงเวลาแล้วที่จะทำความรู้จักกับอีกหนึ่งหักหอกคนสำคัญ นั่นคือผู้กำกับ Alexander Kluge ผู้กำกับผู้เป็นเสมือนคนทำคลอดกลุ่ม New German Cinema ไม่เพียงเท่านั้น เขายังมีบทบาทและสถานภาพหลากหลายที่น่าสรรเสริญซึ่งจะได้กล่าวถึงต่อไป เขาเป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งผู้หลบอยู่ในเงาของประวัติศาสตร์ศิลปวัฒนธรรมแห่งเยอรมนี ที่เราไม่ค่อยมีโอกาสได้ทำความรู้จักและเข้าใจ ผลงานและตัวตนของเขามากพอ อเล็กซานเดอร์ คลูเก้อ ศิลปินมากพลังความสร้างสรรค์ผู้นี้ มีบทบาทเป็นทั้งผู้กำกับหนัง นักเขียน นักวิชาการ นักกิจกรรม และผู้ผลักดันการแจ้งเกิดของผู้กำกับเยอรมันเลือดใหม่ ทว่าบทบาทที่คนทั่วไปรู้จักกันดีคือ นักเขียนกับนักสร้างหนัง ในฐานะนักเขียนคลูเก้อมีผลงานตีพิมพ์ทั้งเรื่องสั้นและนวนิยาย เขาเป็นหนึ่งในสมาชิกของกลุ่ม Group 47 (Gruppe 47) กลุ่มวรรณกรรมที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดของเยอรมันสมัยนั้น ซึ่งนักเขียนสำคัญๆ ในกลุ่มนี้ ได้แก่ Heinrich Böll (พลเรือนเหมือนกัน) Günter Grass (กลองสังกะสี) นักเขียนสองท่านนี้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม Erich Kästner (เอมิลยอดนักสืบ) Siegfried Lenz ฯลฯ ส่วนในบทบาทนักสร้างหนังนั้น คลูเก้อเริ่มต้นขยับขยายบทบาทตัวเองจากนักเขียนสู่นักวิชาการ ผู้มีบทความแถลงไขความเป็นไปของสังคมเยอรมันในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นเสียงสำนึกที่เปิดเผยให้เห็นความน่าละอายใจในฐานะส่วนหนึ่งของคนเยอรมันกระทำต่อชาวโลกในช่วงสงคราม คลูเก้อก็มีอุดมการณ์เช่นเดียวกับกึนเทอร์ กราสส์ ผู้เรียกร้องให้ชาวเยอรมันเผชิญหน้ากับความละอายใจด้วยความสำนึกเสียใจ