ชื่อหนังสือ: รัฐธรรมในอดีต: บทศึกษาวิเคราะห์หลักการขั้นพื้นฐานจากพระสูตรสำคัญ เพื่อค้นหาพุทธวิธีสร้างสรรค์สังคมไทยในปัจจุบันและอนาคต

ผู้เขียน: วีระ สมบูรณ์

พิมพ์ครั้งแรก: ธันวาคม 2532 พิมพ์ครั้งที่สอง: พฤษภาคม 2551

ราคา: 120 บาท

สารบัญ:

รัฐธรรมในอดีต

ธรรมและวินัยในพุทธศาสนา

อัคคัญญสูตร : ประวัติศาสตร์สังคมและการเมือง

จักกวัตติสูตร : ธรรมรัฐ

สามัคคีธรรมสมัยพุทธกาล

ลักษณะของรัฐธรรม

สิงคาลกสูตร : สถานภาพและหน้าที่ในสังคม

เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี

ข้อพิจารณาบางประการสำหรับสภาพปัจจุบัน

ภาคผนวก

คำนำสำนักพิมพ์

รัฐธรรมในอดีต เป็นหนังสือเล่มแรกของโครงการหนังสือชุด “พุทธธรรมกับสังคม” ที่สำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทองจัดพิมพ์ขึ้นเมื่อเดือนธันวาคม ๒๕๓๒ เพื่อเป็นการส่งเสริมให้มีการศึกษาค้นคว้าและเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในมิติทางด้านสังคมของพุทธศาสนา

หนังสือเล่มนี้มีที่มาจากการอภิปรายเรื่อง “ทางออกของสังคมไทย: หรือเพียงแค่พุทธธรรม” ของอาจารย์วีระ สมบูรณ์ ซึ่งมูลนิธิโกมลคีมทองจัดขึ้นเมื่อวันที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๓๑ ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ก่อนที่อาจารย์วีระจะปรับปรุงเพิ่มเติมเนื้อหาจากคำบรรยายในครั้งนั้น และให้ชื่อว่า “รัฐธรรมในอดีต” แล้วทยอยพิมพ์ในวารสาร ปาจารยสาร ปีที่ ๑๗ ฉบับที่ ๓-๖ (พฤษภาคม-ธันวาคม ๒๕๓๑) และสำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทองนำมาจัดพิมพ์ในท้ายที่สุดดังกล่าว

รัฐธรรมในอดีต เป็นการท้าทายความคิดความเชื่อขั้นพื้นฐานของพุทธศาสนิกชนส่วนใหญ่ที่ว่า รากฐานของปัญหาสังคมทั้งหมดเกิดขึ้นเพราะมนุษย์เหินห่างจากศีลธรรม มีความเห็นแก่ตัว ฯลฯ และทุกปัญหาในสังคมจะสามารถแก้ไขได้โดยมนุษย์จะต้องหันกลับมาหาศาสนา ยึดมั่นในศีลธรรมและคุณธรรมให้มากขึ้น

สำหรับอาจารย์วีระ นอกจากวิธีการดังกล่าวจะไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาใดๆ แล้ว มันยังเป็นการกลบเกลื่อนปัญหาที่แท้จริงอีกด้วย

ในทางกลับกัน หากพิจารณาหลักการซึ่งเป็นรากฐานของระบบสังคมการเมืองในอดีตผ่านการศึกษาวิเคราะห์เนื้อความในพระสูตรที่สำคัญหลายบท เราจะพบว่าพุทธศาสนานั้นเกี่ยวเนื่องกับแนวความคิดทางสังคมอย่างแยกกันไม่ออก ในขณะเดียวกัน ข้อเสนอต่างๆ ในพระสูตรก็อิงอยู่กับเงื่อนไขทางการเมืองและสังคมในอดีตทั้งสิ้น วิธีการแก้ปัญหาของพระพุทธองค์ “จึงไม่ใช่การประยุกต์พุทธศาสนามาใช้กับสังคมในแง่ที่เรามีคำตอบในทางพุทธเรียบร้อยแล้ว แต่เป็นการแสวงหาสภาพความเป็นจริงทางสังคมและการเมืองในแต่ละกาละและสถานที่ในแต่ละกรณี” เพื่อสืบหาสาเหตุความเป็นมาของปัญหา และแสวงหาหนทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว

ด้วยเงื่อนไขทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน การ “ประยุกต์” หรือ “ปรับใช้” ของเดิมที่เรามีอยู่แล้วเท่านั้นอาจจะยังไม่เพียงพอ และคำสอนต่างๆ ในพระสูตรก็เป็นตัวอย่างอันดีของกระบวนการแก้ปัญหาที่ต้องมีการทำความเข้าใจสภาพความเป็นจริงในสังคมอย่างถ่องแท้

อนึ่ง รัฐธรรมในอดีต ฉบับพิมพ์ครั้งที่สองนี้ อาจารย์วีระ สมบูรณ์ ได้เพิ่มเติมพระสูตรที่ได้มีการกล่าวถึงไว้ในส่วนของภาคผนวก สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเอกสารชั้นต้นจะได้ทำการวิเคราะห์ และร่วมกันค้นหาทางออกสำหรับปัญหาของสังคมไทยต่อไป

สั่งซื้อหนังสือได้ที่นี่

พิมพ์บทความ