บทความชิ้นนี้เปิดเผยเนื้อหาส่วนสำคัญของหนัง RETRIBUTION, CURE และ KAIRO

คดีฆาตกรรมสตรีชุดแดง

สถานที่เกิดเหตุ : บริเวณไซต์งานก่อสร้างระหว่างการถมทะเลปรับพื้นที่

ผู้ตาย : สตรีชุดแดงวัยปลายยี่สิบ

สาเหตุการตาย : สำลักน้ำทะเลจากแอ่งน้ำที่เกิดจากการยุบตัวของการถมที่

ผู้ต้องหา : ไม่ทราบ

ผู้สืบคดี : นายตำรวจ โนโบรุ

นั่นเป็นเพียงคดีเริ่มต้น หญิงชุดแดงเสียชีวิตบนพื้นเฉอะแฉะที่เกิดจากน้ำทะเลใต้ผิวดินซึมขึ้นมา ผลพวงของการถมที่เพื่อขยายพื้นที่ไปอย่างไม่รู้จบของโตเกียว ผลการตรวจสอบที่เกิดเหตุพบเพียงกระดุมเสื้อหนึ่งเม็ดจมน้ำทะเล กระดุมเสื้อฝนดาดๆ ที่มีขายตามซูเปอร์มาร์เกต กระดุมที่ให้บังเอิญว่าเสื้อกันฝนของนายตำรวจก็หายไปเม็ดหนึ่งเช่นกัน

มันคงเป็นคดีสามัญ หากไม่บังเอิญว่ามีผู้ตายอีกจำนวนหนึ่งเสียชีวิตจากการสำลักน้ำทะเลทั้งสิ้น แต่มันคงเป็นคดีฆาตกรรมต่อเนื่อง ถ้าไม่บังเอิญว่า ถึงที่สุดแล้ว กลับหาตัวคนร้ายได้อย่างง่ายได้ ซ้ำว่าเหล่าฆาตกรก็ล้วนเป็นคนสนิทชิดเชื้อของผู้ตายเสียทั้งสิ้น ท่ามกลางกรุงโตเกียวที่ดูทรุดโทรมและเปื่อยเน่า การสืบคดีเป็นไปอย่างยากลำบาก และตัวนายตำรวจเองก็ชักไม่แน่ใจว่าเขามีส่วนเกี่ยวพันอันใดกับฆาตกรหรือไม่!

เราอาจกล่าวได้ในทันทีที่อ่านพลอต กระทั่งทันทีที่ดูหนังจบว่า นี่คือการผลิตซ้ำ CURE และ KAIRO โดยตัวผู้กำกับเอง!

หนังเรื่องล่าสุดของ KIYOSHI KUROSAWA ผู้กำกับหนังสยองขวัญคนสำคัญของญี่ปุ่น ด้วยการที่ว่าหนังสยองขวัญของเขามักไปไกลกว่าการมุ่งทำลายขวัญผู้ชมด้วยภาพและเสียง หากกลับเต็มไปด้วยคำถามเชิงอภิปรัชญา เรื่องสยองขวัญในหนังของ KUROSAWA ล้วนถูกนำไปขยายความในเชิงการตั้งคำถามถึงความผุพังในจิตวิญญาณแปลกแยกของคนเมืองในยุคสมัยใหม่ โดยอาศัยการมีอยู่ของภูติผี และฉากหลังเหนือจริงของเมืองที่ดูเหมือนกำลังจะล่มสลาย

แต่ทั้งหมดทั้งมวลนั้น KIYOSHI KUROSAWA เคยทำมาแล้ว ทั้งเรื่อง CURE ที่ว่าด้วยการสืบสวนการฆาตกรรมที่ฆาตกรเป็นคนสนิทชิดใกล้ แสดงออกถึงบ่อเก็บความเกลียดในวิญญาณเรา หรือ KAIRO ที่พูดถึงภูตผีจากโลกออนไลน์ ที่ทำให้โตเกียว โลกที่คนไม่สื่อสารกันอีก กลายเป็นเมืองร้างราวหลังสงครามโลก หรือ CHARISMA ต้นไม้ปีศาจที่ดูดกลืนทุกพลังชีวิต จนต้องตั้งคำถามว่า เราจะเลือกฆ่าหรือรักษา เพื่อสร้างสมดุล

จะเห็นได้ว่า พลอตของ CURE (การฆ่าโดยคนชิดใกล้) และบรรยากาศของ KAIRO (โตเกียวอันเปื่อยเน่า และภูตผีซีดสยอง) ปรากฏอยู่ในหนังเรื่องนี้ กระทั่งตัวเอกที่เป็นตำรวจและรับบทโดย โคจิ ยากุโช (ที่รับบทตำรวจมาแล้วใน CURE และ CHARISMA) ถ้าเช่นนั้น RETRIBUTUION คือการทำซ้ำของเก่าเท่านั้น หรือว่าที่แท้ KUROSAWA พาเรื่องราวเก่าๆ ขยับไปสู่การพูดถึงปัญหาใหม่ๆที่เขาสนใจอยู่

หนังดำเนินเรืองโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่บริเวณแผ่นดินเกิดใหม่ที่เกิดจากการถมทะเลออกไป น้ำที่ซึมจากทะเลขึ้นมาบนผิวดินก่อกำเนิดแอ่งน้ำเล็กๆ ราวกับแผลพุพองของเมืองที่กำลังเปื่อยเน่า พื้นที่ใหม่ที่ไม่สมบูรณ์ ปะทะกับพื้นที่เก่า ความทรงจำเก่าที่ถูกลบลืม หนังทำเสมือนการรื้อฟื้นความจำของนายตำรวจผ่านทางคดีฆาตกรรม เมื่อฆาตกรเหล่านั้นตัดสินใจฆ่า -เพื่อลืม- พ่อฆ่าลูกชาย เพราะต้องการยุติปัญหาที่ลูกชายก่อ ลบเขาออกไปจากใจ หญิงสาวฆ่าคู่รักหนุ่มที่พยายามขอเลิกกับเมียมาอยู่กับเธอ การฆ่าเพื่อให้ลบลืมเกิดในพื้นที่ของสถานที่เกิดใหม่ ซึ่งไม่มีความทรงจำก่อนหน้า เว้นแต่ความทรงจำถึงสถานที่ที่ถูกทุบทำลายออกไป

ในที่นี้ แอ่งน้ำทะเลจึงคือการผุดพรายของความทรงจำเก่า (ที่ถูกทำให้ลืม) และเรียกร้องให้เกิดการฆ่าเพื่อสำแดงความมีอยู่

แล้วผีผู้หญิงชุดแดงก็ปรากฏ หล่อนเป็นวิญญาณผู้ตายที่มาร้องขอความยุติธรรม แต่ยิ่งหนังดำเนินไป เราพบว่าหล่อนมีสถานะเดียวกับ มามิยะ ใน CURE คือกระตุ้นให้เกิดการฆ่า และที่แท้ หล่อนคือความทรงจำที่ถูกหลงลืม

นายตำรวจสืบจนพบว่าหล่อนอาจคือเด็กสาวที่เขาเคยมองเห็นเพียงแวบเดียวขณะนั่งเรือเฟอรรี่ข้ามฟาก เด็กสาวที่ถูกขังอยู่ในโรงพยาบาลบ้าที่มีการทารุณคนไข้ด้วยการกดน้ำทะเล เด็กสาวที่ไม่สลักสำคัญต่อเขา และผู้โดยสารร่วมเที่ยวเรือ แต่เหล่าผู้โดยสารเหล่านั้นกลับมีความสำคัญในฐานะคนที่เธอจดจำว่าจะมาช่วยเหลือเธอ (แต่ไม่เคยมา) โรงพยาบาลกลายเป็นอาคารสีดำในโซนเมืองเก่า (ที่ถูกลืม) นายตำรวจโดยสารเรือ ที่เจ้าของบอกว่า หากคุณนั่งเรือไปกับผม คุณจะเห็นความเปื่อยเน่าผุพังของเมืองนี้ เพราะตลอดฝั่งทะเลมีแต่การถมที่เปิดความทรงจำใหม่ และรื้อถอนความทรงจำเก่าแก่ออกไป

โตเกียวในหนังซีดหม่น สกปรกรกร้าง มีแต่อาคารเก่าโทรมและปล่องท่อของโรงงาน โครงสร้างขึ้นรูปของอาคารใหม่ พื้นที่เฉอะแฉะด้วยน้ำทะเล ผนังปูนลอกล่อน กระทั่งสถานีตำรวจก็เป็นเพียงการตั้งโต๊ะในโถงเก่า และสำนักงานจิตแพทย์ก็เป็นอาคารที่ราวกับเลิกใช้ KUROSAWA รื้อสร้างโตเกียวอันเปื่อยเน่าขึ้นใหม่ แฝงฝังมันลงไปในหนังจนเกิดโลกเฉพาะที่แทนภาพความป่วยไข้ของโตเกียว

การฆาตกรรมทั้งหมดเป็นไปเพื่อลืม แต่หนังกลับรื้อฟื้นความจำของนายตำรวจ ผู้ซึ่งมีคนสนิทเพียงคนเดียวคือคู่รัก ที่ไปมาเหมือนลมพัด เขาบอกให้เธอไปจากเมืองหลังจากที่เขาพบว่าการฆ่าเกิดจากหญิงสาวชุดแดงที่ถูกทิ้งให้ตายในอาคารเก่าร้าง (ฉากนี้เขาเข้าไปในโรงพยาบาล พบกองกระดูกที่ริมหน้าต่างและคราบรูปคนบนผนังเหมือนคนที่ละลายกลายเป็นคราบใน KAIRO) เมื่อเขาคิดว่าเขาคลี่คลายคดีได้แล้ว ตอนนั้นเองที่ความทรงจำเขากลับมา และนำไปสู่บทสรุปอันชั่วร้ายว่า ความทรงจำนั้นมีพิษร้าย การจดจำใครสักคนได้ ไม่ได้นำพาไปสู่การอยู่ร่วมอย่างเข้าใจ แต่นำพาไปสู่ความจริงอันชั่วร้ายว่า เราพยายามทำลายเพื่อลบลืม

เมื่อเราเปรียบเทียบ RETRIBUTION เข้ากับ CURE และ KAIRO เราจะพบว่ามันขยายความย้อนแย้งกันและกันอย่างน่าสนใจ ใน CURE การฆ่าคนชิดใกล้เกิดจากการจดจำได้ถึงสิ่งที่คนพยายามลืม (ความเกลียดชัง คับแค้นของคนดีๆทั่วไป) แต่ใน RETRIBUTION มันคือการฆ่าเพื่อให้ลืมความชั่วช้าที่เรากระทำต่อกัน ในตอนจบของ CURE นายตำรวจเปลี่ยนสถานะไปสู่ผู้กระตุ้น แต่ใน RETRIBUTION เขากลับย้อนสถานะกลับไปเป็นฝั่งตรงข้าม CURE ไปข้างหน้า แต่ RETRIBUTION เดินถอยหลัง (ทั้งที่ประเด็นของ CURE คือการขุดลงไปในสิ่งที่ลืม และประเด็นของ RETRIBUTION คือการลืมเพื่อจะอยู่ต่อ)

และเมื่อเทียบกับ KAIRO เราค้นพบว่า เมืองโตเกียวอันเปื่อยเน่าในหนังสองเรื่องนี้สำแดงสถานะต่างกัน เมื่อใน KAIRO ภูตผีคือคนที่ตายไปจากการตัดขาดตัวเองกับโลกภายนอก ผู้คนไม่สื่อสารกัน แปลกแยกต่อกัน ในที่สุดก็หวาดกลัวกันและกันในฐานะภูติผี โตเกียวเป็นเมืองเปื่อยเน่าจากโลกที่ผู้คนมีแต่ตัวเอง (คนทำให้เมืองเปื่อยเน่า) ผีทำให้เมืองกลายเป็นเมืองร้าง ในขณะที่ RETRIBUTION โตเกียวคือความเปื่อยเน่าที่ส่งผลกับผู้คน แอ่งน้ำกักเก็บความชิงชังของภูตผีที่ถูกทำร้ายจากพื้นที่ (ทั้งทางกายภาพและทางจินตภาพ ในฐานะความจำที่ถูกหลงลืม) ผีถูกสร้างขึ้นจากเมือง และอาละวาดไล่ฆ่าผู้คน

KIYOSHI KUROSAWA ยังคงหลักแหลมและหมกมุ่นกับการนำเสนอความมืดของผู้คนและเมือง ในฐานะนักทำหนัง เขาทำหนังผีที่น่ากลัวออกมาหลายต่อหลายเรื่อง (ว่ากันเฉพาะในเรื่องนี้ ผีผู้หญิงชุดแดงทำให้ผมกลัวมากในระดับเดียวกับผีแม่ลูกจูออนในภาคต้น ที่เป็นวิดีโอและภาคโรงภาคแรก (ที่เป็นตอน 2)) เขาถ่ายทำโดยสาดแสงไฟเข้าไปที่ผู้หญิงชุดแดง (อาจจะถ่ายเธอแยกในอีกฉาก แล้วนำมาตัดต่อเข้ามาใหม่ด้วยซ้ำ) ความสว่างของตัวเธอนำไปสู่ความซีดเจิดจ้าที่น่าสะพรึงกลัว โดดออกมาจากฉากอันมืดทึบ การหลอกหลอนของเธอก็มีตั้งแต่การยืนอยู่ตรงหางตา แอบในมุม ( ที่ในทางกายภาพไม่น่าจะบังได้มิด) ไปจนถึงการเหาะเหินเดินอากาศ (ฉากนี้เหวอมาก)

ในขณะเดียวกัน เขาเล่าเรื่องแบบไม่แคร์คนดูอีกต่อไป หนังไปข้างหน้าโดยไม่ใส่ใจจะจบมันในฐานะหนังสืบสวนสอบสวนหรือหนังสยองขวัญ การเล่าแบบเปิดปลาย คล้ายสะเปะสะปะ กันคนดูออกจากหนังของเขามาตลอด (หลายคนมักบอกว่าหนังของเขาดูไม่รู้เรื่อง) แต่ดูเหมือนโครงเรื่องสำหรับเขาเป็นเพียงการเร้าความสนใจเบื้องต้น เพื่อนำพาคนดูไปสู่การถกปรัชญาว่าด้วยแบบจำลองของภูติผี