prasong_lert@yahoo.com

"แก๊งออฟโฟร์" หรือ "แก๊ง 4 คน" ถูกสถาปนาขึ้นในเมืองไทยเลียนแบบ "แก๊ง 4 คน" ในจีนในยุคที่ "มาดามเจียงชิง" ภริยาของประธานเหมา เจ๋อ ตุง เรืองอำนาจ

"แก๊ง 4 คน" ที่เรียกขานกันนั้น ประกอบด้วย นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคพลังประชาชน (พปช.) นายธีรพล นพรัมภา เลขาธิการนายกฯ นพ.สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี รองนายกฯและ รมว.คลัง และนายเนวิน ชิดชอบ ที่ว่ากันว่า มี ส.ส. พปช. ในสังกัดเกือบ 100 คน

เชื่อว่ากันว่า บุคคลทั้งสี่นั้นมีอิทธิพลใน พปช.อย่างสูง และมีอำนาจอย่างมากในรัฐบาล ดูได้จากการปรับคณะรัฐมนตรีครั้งที่ผ่านมา ซึ่งบุคคลในเครือข่ายของแก๊ง 4 คน ได้รับแต่งตั้งเข้าเป็นรัฐมนตรีหน้าใหม่ (หรือไม่ต้องหลุดจากตำแหน่ง) ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามอย่าง ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง ต้องกระเด็นจากเก้าอี้ รมว.มหาดไทย

ไม่เพียงแต่เชื่อว่า "แก๊ง 4 คน" กำลังเข้ายึดอำนาจทางการเมืองเท่านั้น แต่เครือข่ายกำลังรุกคืบเข้ายึดกุมหน่วยงานหลักด้านเศรษฐกิจของประเทศ ได้แก่ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งเป็น "หัวใจ" ของตลาดเงิน-ตลาดทุน อาจเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้มีอำนาจเข้าไปแสวงหาผลประโยชน์ได้สะดวกมากขึ้น

การรุกคืบเข้ายึดกุมหน่วยงานหลักทั้งสาม กระทำผ่านกระบวนการสรรหากรรมการในหน่วยงาน ซึ่งเป็นอำนาจของ นพ.สุรพงษ์ รมว.คลัง ในการแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือก

ปรากฏว่า ในการแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกกรรมการ ธปท. และกรรมการ ก.ล.ต.ผู้ทรงคุณวุฒิ มีบุคคลที่เป็นแกนกลางซ้ำกันทั้ง 2 ชุด ถึง 3 คน ได้แก่ นายนิพัทธ พุกกะณะสุต อดีตรองปลัดกระทรวงการคลัง นายสมใจนึก เองตระกูล อดีตปลัดกระทรวงการคลัง นายชัยวัฒน์ วิบูลย์สวัสดิ์ อดีตรองผู้ว่าการ ธปท.

ในจำนวนนี้ นายนิพัทธเป็นบุคคลที่มีบทบาทโดดเด่นที่สุด เนื่องจากมีความใกล้ชิดกับนายเนวินตั้งแต่สมัยที่เป็น รมช.คลัง และนายนิพัทธ เป็นอธิบดีกรมธนารักษ์

แม้นายนิพัทธ ประสบมรสุมถูกไล่ออกจากราชการจากคดีรับสินบน 30 ล้านบาท กรณีการประมูลพัฒนาที่ดินราชพัสดุตลาดหมอชิต นายนิพัทธก็ได้รับการโอบอุ้มจาก นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช เลขาธิการนายกฯ สมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ให้เป็นที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจ จนผลักดันให้ ก.พ.ทบทวนมติไล่ออกนายนิพัทธ เหลือเพียงลดขั้นเงินเดือน

จากนั้น นายนิพัทธและนายวิจิตร สุพินิจ อดีตผู้ว่าการ ธปท. ซึ่งเป็นคู่หูกันมาตั้งแต่ยุคธนาคารกรุงเทพฯ พาณิชย์การ (บีบีซี) ก็มีบทบาทสูงทางด้านเศรษฐกิจมาตลอดในยุครัฐบาลทักษิณ จนกระทั่งนายวิจิตรได้รับแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการตลาดหลักทรัพย์ฯ และดึงนายนิพัทธเข้าไปช่วยงาน

มาในยุครัฐบาลนายสมัคร จึงไม่น่าแปลกใจที่ทั้งนายนิพัทธและนายวิจิตรมีบทบาทสูงและเป็นกลไกสำคัญที่เข้าไปยึดหน่วยงานหลักทั้งสาม โดยมีการวางแผนกันเป็นขั้นตอน

ในส่วนของตลาดทุนคือ คณะกรรมการ ก.ล.ต.และตลาดหลักทรัพย์ฯ มีการดำเนินงานดังนี้

หนึ่ง นพ.สุรพงษ์ แต่งตั้งนายวิจิตร เป็นประธาน ก.ล.ต. (เสนอผ่าน ครม.ตามมาตรา 8 พ.ร.บ.หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์)

สอง นพ.สุรพงษ์ แต่งตั้งนายนิพัทธ เป็นประธานคณะกรรมการคัดเลือกกรรมการ ก.ล.ต.ผู้ทรงคุณวุฒิ 6 คน (มาตรา 31/1 พ.ร.บ.หลักทรัพย์ฯ) ซึ่งนายวิจิตร ในฐานะประธาน ก.ล.ต.เป็นผู้มีอำนาจสนอรายชื่อให้คณะกรรมการคัดเลือกที่มีนายนิพัทธ เป็นประธานพิจารณา

อนึ่ง คณะกรรมการคัดเลือกชุดนี้มี นายสุชาติ ธาดาธำรงเวช ซึ่งแสดงตัวชัดเจนว่า สังกัด พปช.จนได้รับแต่งตั้งเป็น รมช.คลังหมาดๆ

สาม ในการแต่งตั้งคณะกรรมการกำกับตลาดทุน ซึ่งมีบทบาทสำคัญมากในการกำกับดูแลธุรกิจหลักทรัพย์โดยตรง ต้องจับตาดูว่า นพ.สุรพงษ์จะแต่งตั้งใครเป็นคณะกรรมการคัดเลือก ซึ่งผู้ที่มีอำนาจเสนอรายชื่อผู้สมควรเป็นกรรมการกำกับตลาดทุนฯก็คือ นายวิจิตรเจ้าเก่า

เชื่อกันว่า คงหนีไม่พ้นบุคคลที่อยู่ในเครือข่ายของแก๊ง 4 คน

สี่ คณะกรรมการ ก.ล.ต.ที่มีนายวิจิตรเป็นประธาน แต่งตั้งนายนิพัทธ เป็นกรรมการตลาดหลักทรัพย์ฯไปเรียบร้อยแล้ว เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2551

ในส่วนของ ธปท.มีการดำเนินงานดังนี้

หนึ่ง นพ.สุรพงษ์ แต่งตั้งนายวิจิตร เป็นประธานคณะกรรมการคัดเลือกกรรมการ ธปท.ผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งกรรมการไม่น้อยกว่า 3 คน ล้วนมีส่วนได้ส่วนเสียเพราะเป็นประธานและกรรมการธนาคารพาณิชย์

สอง ในการคัดเลือกกรรมการ ธปท. ปรากฏว่ารายชื่อที่ ธปท.เป็นผู้เสนอถูกเตะตกทั้งหมด ดังนั้น 5 ใน 6 คน ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นสายที่กระทรวงการคลังเสนอซึ่งประธานคณะกรรมการ ธปท.คือ นายพรชัย นุชสุวรรณ เป็นผู้ช่วยรัฐมนตรีสมัย พ.ต.ท.ทักษิณ

นอกจากนั้น กรรมการ 3 ใน 6 เป็นผู้ถูกกล่าวหาในคดีอาญา โดย 2 คน ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองรับฟ้องแล้ว (คดีหวยบนดิน)

สาม การแต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายการเงินและคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน เป็นอำนาจของคณะกรรมการ ธปท.

คณะกรรมการทั้ง 2 ชุด สำคัญอย่างมากในการกำหนดนโยบายการเงิน เช่น การขึ้นหรือลดดอกเบี้ย การบริหารอัตราแลกเปลี่ยน และนโยบายกำกับสถาบันการเงิน

จึงต้องจับตาดูอย่างใกล้ชิดว่า คณะกรรมการ ธปท.ชุดใหม่ ที่มีนายพรชัย เป็นประธานจะแสดงบทบาทอย่างไร

สี่ การเปลี่ยนตัวผู้ว่าการ ธปท.ซึ่งมีข่าวมาตลอดและอำนาจในการแต่งตั้งคนใหม่เป็นอำนาจของ รมว.คลัง

แต่จากบทเรียนในอดีตพิสูจน์แล้วผู้มีอำนาจทางการเมืองล้วนเข้าไปแสวงหาผลประโยชน์ทั้งจากตลาดเงินและตลาดทุนร่ำรวยไปตามๆ กัน และใช้ทุนดังกล่าวกลับเข้ามายึดอำนาจรัฐอีกครั้งหนึ่ง

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 9 สิงหาคม 2551