นายกฯ สมัคร-ของไทย กับนายกฯ บาดาวี-ของมาเลเซีย “ใครจะไปก่อนกัน?” ผมว่าน่าลุ้นนะครับ เพราะต่างเจอศึกหนักจากปัญหาน้ำมัน และปัญหาการเมืองพอๆ กัน แต่ดูรูปการณ์แล้ว อาถรรพณ์การเมืองลูกกรอกคงต้องไปก่อน แต่นองเลือดก่อน หรือก่อนนองเลือด นั่นก็ขึ้นอยู่กับมิจฉา-สัมมาทิฐิของท่านผู้นำเขาเองนั่นแหละ

แต่อย่าเพิ่งนะครับ จะอะไรกันละก็ขอให้เลยวันที่ ๑๘ มิถุนายน ไปก่อนก็แล้วกัน เพราะช่วงสัปดาห์หน้า ผมขอ “ลี้ภัย” ด้วยการลาท่านไปเที่ยวตามประสาซักสี่ซ้าห้าวัน

ไม่ใช่อะไรหรอกครับ ในอีก ๓-๔ เดือนข้างหน้า ประเทศไทยต้องมีพลังงานทดแทน E๘๕ ขายตามปั๊ม ปตท. เรื่องนี้ถือว่า “มาเร็วมาก” มาพร้อมกับคำถามอันเป็นข้อสงสัยมากมาย

โดยเฉพาะในประเด็นหลักว่า “จริงจังวันนี้ แล้ววันข้างหน้า มีคนมาเป็นรัฐบาลใหม่ นโยบาย ‘พลังงานทดแทน’ นี้ จะยังคงเดินหน้าต่อเนื่องไปหรือไม่?”

เพราะเรื่องนี้ ถือเป็น “เส้นทางเปลี่ยน” ของโครงสร้างประเทศ ฉะนั้น ไม่เพียงระบบรัฐ-ผู้กำหนดเส้นทางประเทศเท่านั้นที่มั่นใจ ระบบเศรษฐกิจ-ธุรกิจทุน อันเป็นผู้ผลิต และระบบบริการ-ระบบสังคมชาวบ้าน อันเป็นผู้บริโภค

เขาเหล่านั้นต้อง “มั่นใจ” ด้วย มั่นใจในหลักการบนอนาคตว่า เริ่มวันนี้แล้ว ต้องเดินหน้าไปตลอดรอดฝั่งด้วย

เพราะระบบบริหารของรัฐบาลไทยที่ขาดความต่อเนื่องในนโยบาย เป็นตัวสร้างทัศนคติลบให้ทั้งคนไทย และคนต่างชาติที่คบค้าสมาคมกับไทยมาตลอดว่า

รัฐบาลพูด ๕ ให้เอา ๑๐ หารก่อน!?

การที่พลโท (หญิง) พูนภิรมย์ ลิปตพัลลภ รมว.พลังงาน ผลักดันให้นโยบายพลังงานทดแทน สูตร E๘๕ นี้เกิด ก็เป็นธรรมดาที่ต้องมีทั้งคนเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย

และต่างมีเหตุผล และข้อมูลที่รับฟังได้ทั้งนั้น!

แต่หัวใจหลักต้องเข้าใจว่า E๘๕ เป็นพลังงานจากพืชที่นำมา ทดแทน ไม่ใช่นำมา ใช้แทน พลังงานฟอสซิลคือน้ำมันในทันที-ทันด่วน

ที่พูด ที่วิจารณ์กันมากเพราะเหตุว่า วันนี้ยังมีน้ำมันให้ใช้ จึงมีการนำ “ความต่างทางราคา” มาเป็นตัวตั้งในการรับ-การปฏิเสธ E๘๕

แต่ซักวันในอนาคตไม่ไกล น้ำมันไม่มีให้ใช้ หรือถึงมี แต่มีปัญหา-อุปสรรคในการนำเข้า เมื่อถึงวันนั้น-วันที่มีเงินซื้อ แต่ก็ไม่มีน้ำมันให้ซื้อ

แล้วเราจะรู้ว่า โชคดี..ที่ประเทศเรามี “พลังงานทดแทน” อย่าง E๘๕ หรือ E ไหนๆ ก็ตาม เป็นพลังงานใช้เติมถัง ไม่ให้เครื่องยนต์ขับเคลื่อนประเทศดับ!

จะช้า จะเร็ว จะใช่ จะไม่ใช่ ผมว่าไม่สำคัญเท่า “เราได้เริ่มต้นทำ” เหมือนการแต่งงาน บอกว่า “รอเก็บเงินให้รวยก่อนค่อยแต่ง” แบบนี้ ร้อยทั้งร้อยไม่มีทางได้แต่ง

ม.ค.ป.ด.คือ “หมาคาบไปแดก” ก่อน!

ฝ่ายการเมือง โดยพลโท (หญิง) พูนภิรมย์ เป็นผู้ผลักดันนโยบายให้เกิด ซึ่งแน่นอนจะได้ทั้งเกี๊ยะ และดอกไม้ แต่ถ้าตั้งใจแล้ว “ตัดสินใจ” ทำให้เกิด ดีกว่ามาเป็นรัฐมนตรีแล้วเกาะเก้าอี้ไปวันๆ

ทำ-ไว้ให้พรุ่งนี้ แต่ถูกคนด่าวันนี้ “นักปฏิบัติการ” ที่พบความสำเร็จ ไม่ว่าคนไหน ล้วนต้องผ่านด่านนี้ไปทั้งนั้น

นักการเมือง มา-แล้วไป แต่ E๘๕ เมื่อเกิดแล้ว ต้องเข็นไปให้พบความสำเร็จเป็น “พลังงานทดแทน” ของประเทศให้ได้ ไม่ใช่เมื่อนักการเมืองเจ้าของนโยบายไป

ใครมาเป็นรัฐบาลใหม่ ก็ล้มทิ้งโครงการตามนโยบายนั้นไปด้วย!

“ความเป็นไปได้” ก่อนมาถึงจุดที่รัฐบาล “ตัดสินใจ” ประกาศเดินหน้า คิดว่าน่าจะผ่านการถกเถียงจนตกผลึกจากผู้ชำนาญแต่ละด้านมาพอสมควร ฉะนั้น E๘๕ นี้

จะเป็นก้าวใหม่ด้าน “พลังงานทดแทน” ที่จะก้าวไปตลอดรอดฝั่งหรือไม่ ก็อยู่ที่ฝ่ายปฏิบัติการคือ “ปตท.” เป็นหลักสำคัญด้วย!

นั่นคือ ปิง-วัง-ยม-น่าน สรุปลงที่ “เจ้าพระยา” สายเดียว ฉันใด แสนปัญหา-ล้านคำถาม ทั้งจากชาวบ้าน และจากผู้ประกอบการทั้งมวล ล้วนสรุปลงที่ ปตท.นี่แหละ

พอดีกับ “คุณประเสริฐ บุญสัมพันธ์” ผู้จัดการใหญ่ ปตท.จะไปดูของจริงจากประเทศที่พบความสำเร็จด้าน E๘๕ อยู่ขณะนี้ คือที่บราซิล ผมก็เลยบอกว่า “ขอไปดูด้วยคน”

เขาก็เลยหยวนๆ ให้ไป!

หลังจากผมไปดูปฏิบัติการจริง ด้านการใช้พลังงานนิวเคลียร์เป็นเชื้อเพลิงสำหรับผลิตกระแสไฟฟ้าป้อนประเทศพอเห็น “ผลบวก-ผลลบ” มาพอสมควรแล้ว

คราวนี้ก็จะไปดูของจริงด้านพลังงานทดแทน E๘๕ ที่บราซิล ซึ่งเขาผลิตเอทานอลจากกากน้ำตาลอ้อย แล้วเอาเบนซินไร้สารแค่ ๑๕% ผสมออกมาเป็น E๘๕ ใช้เติมรถยนต์ได้เป็นผลสำเร็จ

ผมก็อยากไปดูให้เห็นกับตา ได้ความว่าอย่างไร มีความเป็นไปได้ หรือเป็นไปไม่ได้อย่างใด แล้วผมจะเก็บในสิ่งที่เห็น และสิ่งที่ได้รับฟังมาเล่าสู่กันฟัง

ในโลกนี้ “เรื่องผิด-เรื่องถูก” ไม่มีหรอกครับ

จนกว่าจะได้ “ลงมือทำก่อน” แล้วนั่นแหละ โลกนี้จึงมีคำว่า “ผิด-ถูก” ตามมา

ฉะนั้น ในเส้นทางของผู้สร้าง มนุษย์ผู้สร้างมีน้อย

แต่ในเส้นทางของผู้ตาม มนุษย์ผู้พะรุงพะรังจึงมีมาก!

ผู้สร้าง ย่อมมีผิด-มีถูก ตรงข้ามกับผู้ตาม ซึ่งเหมือน “สีขาว” วางตำแหน่งตัวเองเป็นส่วนผสมเข้าไปอยู่ได้ในทุกสี

ที่พูดมาทั้งหมดนี้ก็ด้วยสิ่งที่ผมประเมินเห็นอย่างหนึ่ง คือ ในภาวะน้ำมันสร้างวิกฤตินี้ “รัฐบาลสมัคร” เหมือนลิงแก้แห อนาคตจะถูกแหพันตัวเองตกน้ำตายแน่ๆ

เพราะตัวนายสมัครเองเป็น “ศูนย์กลางบุคคลที่ไร้ความน่าเชื่อถือ” เมื่อผู้นำองค์กรหลักใช้เป็นแกนให้ “สังคมบริวาร” คือประชาชน ยึดไม่ได้เช่นนี้

อะไรๆ ในภาพ “สมัครนอมินี” ก็พลอยเป็นสิ่งที่ “เชื่อถือ-ยึดถือ” ได้ยากตามไปด้วย!

ขนาดนายสมัครพูดเอง ไม่รู้กี่เรื่องต่อกี่เรื่อง ไม่ทันข้ามวันก็เปลี่ยน ไม่ต้องดูอื่นไกล เอาแค่เรื่องรัฐธรรมนูญ นายสมัคร-ในฐานะผู้นำรัฐบาล และหัวหน้าพรรคพลังประชาชน

ให้ความแน่นอน-ชัดเจนลงไปซักอย่างไม่ได้เลยว่า

ตกลง “จะแก้ หรือ ไม่แก้”?

ตอบไม่ได้ก็ยกเอา “เรื่องของสภาฯ” ไม่เกี่ยวรัฐบาล มาเป็นเครื่องปกปิดความเป็น “หัวหลัก-หัวตอ” ของตัวเอง เพราะพวก ส.ส.ในพรรคไม่ให้คุณค่าเพื่อการรับฟังใดๆ เลย

นับวันยิ่งน่าห่วง เสถียรภาพรัฐบาลน่ะ ผมไม่ห่วงหรอก แต่ห่วงเสถียรภาพประเทศที่มีผลสืบเนื่องจาก “รัฐบาลที่คนไม่เชื่อถือ” และเห็นแล้วว่า เอาเข้าจริงก็ “ลิงแก้แห” นั่นแหละ

ใคร-ในหน่วยอาชีพไหนเดินขบวนที ก็ไปแก้แหตรงนั้นที

เดี๋ยวประมง เดี๋ยวแท็กซี่ เดี๋ยวรถเมล์ เดี๋ยวรถบรรทุก เดี๋ยวชาวนา เดี๋ยวโรงสี เดี๋ยวผู้ส่งออก เดี๋ยวเรือเมล์ เดี๋ยวข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ เดี๋ยวผู้ผลิตสินค้า เดี๋ยวชาวไร่-ชาวสวน และฯลฯ

จะเห็นว่า ประชาชนทุกกลุ่มอาชีพทุกวันนี้ล้วนมีปัญหาในการทำมาหากิน และรายได้ในการดำรงชีวิตประจำวันทั้งนั้น แต่รัฐบาลคล้ายสรุปว่า ใครคันตรงไหนมาให้เกา รัฐบาลก็จะเกาตรงนั้นให้

แต่ประชาชนทั้ง ๖๐ กว่าล้านคน คือทั้งประเทศขณะนี้ ถูก “โรคคัน” ระบาดใส่เหมือนกันทั้งนั้น

สาเหตุหลักมาจาก “ราคาน้ำมัน” แต่รัฐบาลไม่สามารถแก้ปัญหาจากจุดเดียวคือ “ตรงสาเหตุ” แห่งอาการป่วยโรคคันได้ จึงได้แต่จับเจ่า สุดแต่ว่าใครจะเอียงหลังมาให้เกา ก็เกากันไปชั่วมื้อ-ชั่วคราวเท่านั้น

พูดกันตรงๆ ต้นเหตุมาจากสมัย “พ.ต.ท.ทักษิณ” เป็นนายกฯ ตอนปี ๔๘-๔๙ ที่ไปตรึงราคาน้ำมันเอาไว้ เป็นสาเหตุให้โครงสร้างทาง “ต้นทุน” ของประเทศทั้งหมด “บิดเบือน” ไปจากกลไกที่เป็นจริง

“นายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์” มาเป็นรัฐมนตรีพลังงานสมัยรัฐบาล คมช.ปี ๕๐ นั่นแหละ มาแก้จนกระทั่งเข้าสู่โครงสร้างที่เป็นจริงของมัน แต่กว่าชาวบ้าน และผู้ประกอบการจะปรับตัวสู่ภาวะน้ำมันที่เป็นจริง

ก็ช้าไปก้าวหนึ่งแล้วครับ เพราะราคาน้ำมัน มันวิปริตผิดธรรมชาติเร็วกว่าที่จะปรับตัว-ทำใจกันทัน!

E๘๕ เพื่ออนาคต ตอบโจทย์ชีวิตวันนี้ทันทียังไม่ได้ ฉะนั้น เราจะ “ปรับตัว-ปรับชีวิต” เข้าตั้งรับปัญหาน้ำมัน หรือจะตั้งหน้า-ตั้งตา ปรับราคาน้ำมัน ปรับราคาสินค้าให้ถูกลง อย่างไหนควรจะเป็นไปได้มากกว่ากันก็คิดกันดูนะครับ “ด่านน้ำมัน” กับ “ด่านทักษิณ” จะหักด่านไหนก่อน “พันธมิตรฯ” ช่วยคิดด้วยนะ.

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ ฉบับวันที่ 6 มิถุนายน 2551

พิมพ์บทความ