อาทิตย์ที่ผ่านมา สำนักข่าวเอพีรายงานว่า ยอดขายรถยนต์ในประเทศจีนพุ่งสูงขึ้นเกือบ 20% แต่เป็นที่น่าสังเกตว่า รถยนต์ที่คนจีนให้ความสนใจสูงสุดคือรถยนต์สปอร์ต และรถขับเคลื่อนสี่ล้อ ที่มียอดขายเพิ่มสูงถึง 40-50%

รถเบนซ์ได้รับความนิยมสูงสุด โดยเฉพาะรุ่นเอส-คลาส จนกลายเป็นประเทศที่ขายรถเบนซ์ได้มากเป็นอันดับสองของโลก

สาเหตุหลักก็เป็นที่รู้กันว่า มาจากอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างต่อเนื่องมาหลายปี จนทำให้เกิดเศรษฐีใหม่กันนับแสนคนทีเดียว

คนจีนเหล่านี้ใช้เวลาไม่กี่ปีถีบตัวเองขึ้นเป็นเศรษฐีใหม่ มีเงินมากล้นจนไม่รู้จะไปทำอะไร และเพิ่งมีรสนิยมในการใช้ชีวิตตามแบบโลกทุนนิยม จึงนิยมซื้อรถยนต์หรูหรา ขนาดใหญ่ โอ่โถง เพียบพร้อมด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน เครื่องยนต์ขนาดใหญ่ซดน้ำมันมหาศาล มากกว่าที่จะซื้อรถเล็กๆ ประหยัดพลังงาน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

เศรษฐีใหม่เหล่านี้กลายเป็นคนต้นแบบของคนหนุ่มสาวจีนรุ่นใหม่ในโลกของสังคมนิยม ที่อยากรวยเร็ว ไม่ต้องสนใจเรื่องความเป็นธรรม หรือสิ่งแวดล้อม ไม่ต่างจากคนรุ่นหนุ่มสาวในสังคมทุนนิยม

การพัฒนาเศรษฐกิจที่ต้องมีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างดุเดือด ไม่ว่าจะเป็นน้ำมัน หรือถ่านหิน เพื่อนำมาผลิตพลังงานไฟฟ้า และปริมาณยานพาหนะที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ได้ทำให้ประเทศจีนได้ก้าวขึ้นสู่ประเทศอันดับหนึ่งในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศแล้ว แทนที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ต้อนรับนักกีฬาจากทั่วทุกมุมโลกที่จะเข้าร่วมการแข่งกันกีฬาโอลิมปิค 2008 ในกรุงปักกิ่ง

ขึ้นชื่อว่ามหาอำนาจที่เอาเงินเป็นตัวตั้งไม่ว่าจะอยู่ฝั่งเสรีนิยมหรือสังคมนิยมล้วนทำลายสิ่งแวดล้อมพอๆ กัน

การจัดโอลิมปิคเกมส์ครั้งนี้ เป็นความภาคภูมิใจของคนจีนส่วนใหญ่ที่มีเชื้อสายฮั่น จะทำให้ประเทศของตนเป็นที่รู้จักของคนทั่วโลกมากขึ้น ในขณะที่บรรดาชนกลุ่มน้อยในประเทศโดยเฉพาะชาวทิเบต ได้ใช้โอกาสนี้ทำให้ทั่วโลกรู้ว่า เกิดอะไรขึ้นกับทิเบตที่เคยเป็นประเทศเอกราชมาก่อน จนเกิดการจลาจลในหลายเมืองของทิเบต และสุดท้ายรัฐบาลจีนได้ส่งกองทัพเข้ามาปราบปราม มีชาวทิเบตเสียชีวิตร้อยกว่าคน ถูกจับกุมกว่าสองพันคน เป็นข่าวดัง และเกิดการประท้วงไปทั่วโลก บุคคลสำคัญหลายคนถอนตัวจากการไปร่วมเปิดกีฬาโอลิมปิค และนักวิ่งคบเพลิงโอลิมปิคที่ประกาศถอนตัวเป็นรายแรกของโลกคือ ม.ร.ว.นริศรา จักรพงษ์ หนึ่งในนักวิ่งชาวไทย

คนรุ่นปัจจุบันจำนวนมากยังมีความเข้าใจว่า ทิเบตเป็นส่วนหนึ่งของจีนมาช้านาน แต่ในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ทิเบตเคยเป็นรัฐอิสระมานานเกือบสองพันปี มีภาษา และกฎหมายเป็นของตนเอง มีอาณาเขตชัดเจน แต่เคยตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของจีนในสมัยราชวงศ์ชิง จนกระทั่งเมื่อประมาณเกือบร้อยปีก่อนในช่วงที่ซุน ยัด เซน ได้ทำการปฏิวัติล้มล้างระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เปลี่ยนประเทศเป็นสาธารณรัฐ ทิเบตได้ประกาศเอกราชไม่ยอมขึ้นกับจีนเป็นผลสำเร็จ และในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทิเบตได้ดำเนินนโยบายต่างประเทศประกาศตัวเป็นกลางได้สำเร็จท่ามกลางมหาอำนาจที่อยู่รอบด้าน ทั้งจากอังกฤษ หรือญี่ปุ่น ที่พร้อมจะเข้ามารุกรานได้ในเวลานั้น แต่ก็ดำรงความเป็นอิสระมาโดยตลอด

ในปี ค.ศ.1949 เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนยึดครองประเทศจีนได้สำเร็จ เหมา เจ๋อ ตง ได้ส่งทหารกองทัพปลดแอกประชาชนเข้ามาทิเบตเป็นครั้งแรก โดยอ้างว่า เพื่อเข้ามาปลดแอกประชาชนชาวทิเบต และยื่นคำขาดให้กับองค์ทะไล ลามะ ผู้นำสูงสุดว่า ให้ทิเบตเป็นส่วนหนึ่งของประเทศจีน และให้ยุบกองทหารทิเบตไปขึ้นกับกองทัพจีน แต่ฝ่ายทิเบตได้ปฏิเสธข้อเสนอของจีน ดังนั้นทหารจีนสี่หมื่นกว่าคนได้บุกโจมตีหลายจังหวัดของทิเบต เกิดเป็นสงครามกลางเมือง มีชาวทิเบตและพระสงฆ์ถูกฆ่าตายไปหลายหมื่นคน ทำให้องค์ทะไล ลามะ ต้องเสด็จลี้ภัยไปอยู่ประเทศอินเดีย และจัดตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นขึ้นที่นั่น

ห้าสิบปีผ่านไป รัฐบาลจีนประกาศว่า ความเป็นอยู่ของชาวทิเบตดีขึ้น แต่สิ่งที่รัฐบาลจีนไม่ได้บอกกับคนภายนอกก็คือ รัฐบาลจีนได้ทำลายวัดวาอารามของชาวพุทธไปมากกว่าหกพันแห่งทั่วทิเบต และตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ชาวทิเบตมากกว่าหนึ่งล้านคนถูกฆ่าตาย ถูกจองจำ หรือตายเพราะความอดอยาก

ที่น่าสนใจคือ มีคนจีนจำนวนมหาศาลได้หลั่งไหลเข้ามาในทิเบต จากนโยบายกลืนชาติและทำลายวัฒนธรรม

ทุกวันนี้มีคนทิเบตประมาณ 6 ล้านคน ขณะที่มีคนจีนประมาณ 7.5 ล้านคน อาศัยอยู่ในทิเบต ทั้งๆ ที่ก่อนที่ทหารจีนจะเข้ายึดครองทิเบต แทบจะไม่มีคนจีนอาศัยอยู่เลย

ร้านค้าต่างๆ ในทิเบตจำนวนหมื่นกว่าแห่ง เป็นของชาวทิเบตไม่ถึงสามร้อยแห่ง ที่เหลือเป็นของคนจีนที่ยึดกุมเศรษฐกิจของดินแดนแห่งนี้ไปแล้ว

นโยบายคุมกำเนิดของจีน ได้ทำให้ประชากรทิเบตลดจำนวนลงเรื่อยๆ และสัดส่วนของชาวจีนในทิเบตเพิ่มขึ้น

รัฐบาลจีนได้ขุดเอาทรัพยากรธรรมชาติของทิเบตขึ้นมาใช้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะป่าไม้ พื้นที่ป่ามากกว่าร้อยละ 70 ถูกตัดจนเหี้ยน

คนจีนในทิเบตอาจจะมีฐานะดีขึ้น ขณะที่คนทิเบตเองยากจนลงเรื่อยๆ

รัฐบาลจีนไม่มีวันปล่อยทิเบตเด็ดขาด หากกางแผนที่ดูแล้ว จะพบว่าทิเบตมีพื้นที่กว้างใหญ่มากกว่าประเทศไทยเกือบห้าเท่า หากตัดทิเบตออกไป อาณาเขตของจีนจะลดลงไปเกือบร้อยละ 20

ทิเบตมีแร่ธาตุ ทรัพยากรธรรมชาติอีกมหาศาลที่รอการค้นพบ

สิ่งที่จีนกระทำกับชาวทิเบต ก็ไม่ต่างจากสิ่งที่รัฐบาลสหรัฐอเมริกากระทำต่อชาวอิรัก

หากยอมให้ทิเบตเป็นเอกราช บรรดาชนกลุ่มน้อยต่างๆ ในจีนเกือบร้อยล้านคน ก็อาจจะถือเป็นแบบอย่าง โดยเฉพาะเขตปกครองตนเองซินเกียง ที่มีพื้นที่มากกว่าทิเบต แหล่งน้ำมันมหาศาลของจีน ถึงเวลานั้น จีนก็จะมีสภาพไม่ต่างจากสหภาพโซเวียตในอดีต ที่แตกเป็นรัฐอิสระมากมาย

ในช่วงเวลาที่เกิดการประท้วงในทิเบตนั้น สถานีโทรทัศน์ของจีนได้แพร่ภาพหลายวันติดต่อกัน แสดงให้เห็นถึงชาวทิเบตออกมารุมทำร้ายคนจีนที่อาศัยอยู่ในทิเบต

แต่โทรทัศน์จีนก็ไม่เคยแพร่ภาพในช่วงเวลาที่ทหารจีนได้เข้าปราบปรามชาวทิเบต ห้ามสื่อมวลชนต่างประเทศเข้าทิเบตเด็ดขาด และรัฐบาลจีนอ้างว่าผู้อยู่เบื้องหลังการก่อการจลาจลครั้งนี้คือ องค์ทะไล ลามะ โดยมีสื่อตะวันตกอย่างซีเอ็นเอ็น คอยกระพือข่าวและใส่ร้ายรัฐบาลจีนมาโดยตลอด

สื่อของทางการจีนก็ไม่ต่างจากสื่อของซีเอ็นเอ็น ในช่วงสงครามอิรัก ที่ไม่เคยเผยแพร่ภาพพลเรือนนับแสนคนที่เสียชีวิตจากการทิ้งระเบิดของทหารอเมริกัน หรือเด็กหลายแสนคนที่เสียชีวิตจากโรคขาดอาหาร

วันที่มีการวิ่งคบเพลิงโอลิมปิคในกรุงเทพมหานคร มีกลุ่มผู้ประท้วงอย่างสงบ และมีกลุ่มนักศึกษาจีนในไทยนับร้อยคนออกมาวิ่งสนับสนุนคบเพลิง

นักศึกษาจีนได้ให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า พวกเขามาอย่างบริสุทธิ์ใจ (แต่ใส่เสื้อสีแดงมีสปอนเซอร์เหมือนกันหมด) ขณะที่ใส่ร้ายคนที่มาประท้วงว่ารับเงินฝรั่งมาเคลื่อนไหวในเมืองไทย

คนจีนรุ่นใหม่ไม่กล้าตั้งคำถามกับรัฐบาลเผด็จการของตน เชื่อตามรัฐบาลว่า ทิเบตเป็นของคนจีนมาช้านาน พวกเขาไม่อยากให้เกิดความวุ่นวายในโอลิมปิคเกมส์ ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจของจีนที่กำลังเติบโตหยุดชะงักลง

การเมืองต้องนิ่ง เพื่อความมั่งคั่งในอนาคต ส่วนความยุติธรรมในสังคมเก็บใส่ลิ้นชักไปก่อน

ในสายตาของพวกเขา องค์ทะไล ลามะ คือปีศาจที่คอยก่อกวนความสงบของประเทศจีน

ผมเคยถามคนจีนเหล่านี้ว่า หากวันหนึ่ง คนจีนถูกต่างชาติรุกราน และยึดครองแผ่นดินจีนเหมือนสมัยฝรั่งล่าอาณานิคมในอดีต พวกคุณจะลุกขึ้นสู้เพื่อมาตุภูมิไหม

คำตอบคงไม่ต่างจากชาวทิเบตในเวลานี้

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 27 เมษายน 2551

พิมพ์บทความ