prasong_lert@yahoo.com

รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 มีปัญหามากมายหลายประเด็นด้วยเหตุผล 2 ประการหลัก

หนึ่ง การยกร่างทำด้วยอคติโดยเอาพฤติกรรมของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีและพวกเป็นตัวแบบ จากนั้นจึงนำรัฐธรรมนูญปี 2540 มาปรับปรุงตัดแปะ ทำให้สูญเสียโอกาสที่จะปฏิรูปสถาบันการเมืองต่างๆ ให้ดีขึ้น เช่น ระบบการเลือกตั้งรวมถึงอำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)

อย่างไรก็ตาม ส่วนไหนที่เห็นว่า พ.ต.ท.ทักษิณมีพฤติการณ์ในการหลีกเลี่ยงรัฐธรรมนูญ ก็เขียนปิดช่องโหว่ไว้ อาทิ

-การหลีกเลี่ยงมาตรา 309 เรื่องการจำกัดการถือครองหุ้นของรัฐมนตรี แทนที่ พ.ต.ท.ทักษิณจะโอนหุ้นบริษัทชินคอร์ปให้นิติบุคคลบริหารจัดการกลับโอนให้ลูก (เฉพาะบรรลุนิติภาวะ) และเครือญาติซึ่งจากหลักฐานต่างๆ เชื่อว่า พ.ต.ท.ทักษิณยังคงมีอำนาจในการบริหารจัดการหุ้นบริษัทชินคอร์ปอยู่ จึงเขียนให้การจำกัดการถือครองหุ้นของรัฐมนตรีครอบคลุมถึงลูก (ไม่บรรลุนิติภาวะ) และภรรยาด้วย

-การแทรกแซงสื่อด้วยการเข้าซื้อหุ้นไอทีวี ทำให้ต้องเขียนห้ามมิให้ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์และวิทยุโทรทัศน์ไม่ว่าโดยตรงโดยอ้อม

-การแทรกแซงกระบวนการสรรหาองค์กรอิสระ จึงเขียนให้มีคณะกรรมการสรรหามาจากตุลาการและประธานองค์กรอิสระต่างๆ

-การแทรกแซงสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) จึงเขียนให้มี ส.ว.มาจากสรรหา

-การซื้อเสียงและทุจริตเลือกตั้งอย่างมโหฬาร จึงเขียนบทลงโทษการทุจริตเลือกตั้งไว้ถึงขั้นยุบพรรค

แต่ผู้ร่างรัฐธรรมนูญลืมไปว่า ไม่ว่าจะเขียนกฎหมายปิดช่องโหว่ให้ละเอียดมากน้อยแค่ไหน แต่นักการเมืองหน้าด้านย่อมมีทางที่จะหลีกเลี่ยงกฎหมายได้เสมอเหมือนกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในยุค พ.ต.ท.ทักษิณเรืองอำนาจ

ความหน้าด้านดังกล่าว ทำให้ผู้นำประเทศไม่เคยรับรู้เรื่องจริยธรรม และรัฐมนตรีในรัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช บางคนถึงกับตั้งคำถามว่า อะไรคือจริยธรรม กฎหมายไม่ได้เขียนไว้

สอง กลุ่มผลประโยชน์ต่างๆ ที่มีบทบาทในการร่างรัฐธรรมนูญ พยายามยึดผลประโยชน์ของตนเองเป็นตัวตั้ง อาทิ

-ผลักดันให้สำนักงานอัยการสูงสุดเป็นองค์กรอิสระ แต่ไม่ยอมปล่อยผลประโยชน์ การเป็นกรรมการในรัฐวิสาหกิจ

-การให้มี ส.ว.สรรหาแล้ว สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญบางคนใช้ช่องทางดังกล่าวเพื่อเข้าไปเป็น ส.ว. ฯลฯ

เมื่อรัฐธรรมนูญมีข้อบกพร่องดังกล่าว การแก้ไขเพื่อให้เป็นประชาธิปไตยมากขึ้นและปฏิรูปสถาบันการเมืองต่างๆ จึงเป็นสิ่งที่ต้องดำเนินการ แต่ต้องศึกษาอย่างรอบคอบ (ไม่ใช่นำรัฐธรรมนูญปี 2540 มาตัดแปะซ้ำซาก) เพื่อให้การปฏิรูประบบต่างๆ เกิดขึ้นอย่างแท้จริง

แต่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นคือ การผลักดันให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ (มาตรา 237) อย่างลุกลี้ลุกลนเพราะต้องการหนีความผิดในคดียุบพรรคการเมืองทั้งๆ ที่เงื่อนไขที่นำไปสู่การยุบพรรค ทุกพรรคการเมืองทราบเป็นอย่างดี แต่ยังมีพฤติการณ์ในการทุจริตเลือกตั้งเกิดขึ้น

ดังนั้น ควรปล่อยให้มีการพิสูจน์ข้อเท็จจริงว่า มีการทุจริตเลือกตั้งโดยกรรมการบริหารพรรคเกิดขึ้นจริงหรือไม่ เพราะผู้ที่ถูกกล่าวหาทุกคนต่างปฏิเสธคอเป็นเอ็นว่า ไม่ได้กระทำตามที่ถูกกล่าวหา

อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการต่อต้านจากฝ่ายต่างๆ พรรครัฐบาลจึงถอยด้วยการเสนอขอแก้ไขทั้งฉบับด้วยการนำรัฐธรรมนูญปี 2540 มาตัดแปะผสมกับรัฐธรรมนูญปี 2550 เลือกหยิบเอาเฉพาะส่วนที่เป็นประโยชน์กับพรรคพวกตนเองมาแก้ไข เช่น ให้ ส.ส.ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาและเลขานุการรัฐมนตรีได้ หรือแทรกแซงการทำงานของข้าราชการประจำได้

นอกจากนั้น ยังพุ่งเป้ายุบกรรมการองค์อิสระ เช่น กกต. คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) โดยอ้างว่า กรรมการองค์กรอิสระทั้ง 2 แห่ง มีที่มาจากคณะรัฐประหาร

แต่ในความเป็นจริงแล้ว เป็นเพราะองค์กรอิสระทั้งสองแห่งมีอำนาจในการชี้เป็นชี้ตายนักการเมือง จึงจำเป็นต้องส่งคนของตัวเองเข้ายึดกุมเหมือนในอดีตที่ผ่านมา

เมื่อโละทิ้งกรรมการองค์กรอิสระทั้งสองแห่งแล้วต้องมีกระบวนการสรรหาใหม่ซึ่งกลับไปใช้ตามรัฐธรรมนูญปี 2540 ทำให้พรรคการเมืองร่วมรัฐบาลเข้าแทรกแซงกระบวนการสรรหาจนสามารถส่งคนเข้าเป็นไปกรรมการในองค์กรอิสระได้

ผลที่ตามมาคือ นอกจากคดีความต่างๆ ของ พ.ต.ท.ทักษิณและพวกที่ถูกโอนมาจากคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.) จะถูกฟอกให้ขาวสะอาดแล้ว

องค์กรอิสระเหล่านี้จะเป็นเพียงเจว็ดที่ประดับไว้อย่างสวยหรูในรัฐธรรมนูญเท่านั้น

ใครไม่รู้จักว่า พวกลิ้น 2 แฉกหน้าตาเป็นอย่างไร ให้จับตาดูการแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งนี้ให้ดีจะเห็นว่า เดินเพ่นพ่านเต็มทำเนียบรัฐบาลและรัฐสภา

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 19 เมษายน 2551

พิมพ์บทความ