- รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์ -

เอกสารข้อมูลหมายเลข 16

โครงการ WTO Watch (จับกระแสองค์การการค้าโลก)

มกราคม 2551

80 หน้า

เอกสารข้อมูลชุดนี้ เก็บความจากรายงานของ USTR เรื่อง 2006 Report to Congress on China’s WTO Compliance สำนักผู้แทนการค้าแห่งสหรัฐอเมริกา (USTR) มีหน้าที่รายงานความเป็นไปใน WTO แก่รัฐสภาอเมริกัน อีกทั้งต้องรายงานให้รัฐสภาอเมริกันทราบด้วยว่า สาธารณรัฐประชาชนจีนปฏิบัติตามพันธะผูกพันที่มีต่อองค์การการค้าโลกหรือไม่ เพียงใด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปฏิบัติตามพันธะที่มีต่อสหรัฐอเมริกา

สาธารณรัฐประชาชนจีนสมัครเป็นสมาชิก GATT ในเดือนกรกฎาคม 2529 ขณะที่ยังไม่มีองค์การการค้าโลก และต้องใช้เวลาในการเจรจาและปรับตัวเนิ่นนานกว่า 15 ปี จนในที่สุดได้เป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2544 นับเป็นสมาชิกลำดับที่ 146 ขององค์กรโลกบาลแห่งนี้

ในกระบวนการสมัครเป็นสมาชิก GATT/WTO สาธารณรัฐประชาชนจีนต้องให้ข้อมูลเกี่ยวกับระบบและนโยบายการค้าระหว่างประเทศ (Trade Regime) แก่บรรดาประเทศที่เป็นสมาชิกอยู่ก่อนแล้ว ขณะเดียวกันก็ต้องเจรจาทั้งระดับพหุภาคีและระดับทวิภาคี การเจรจาระดับพหุภาคีกับสมาชิก GATT/WTO ก็เพื่อกำหนดพันธะของสาธารณรัฐประชาชนจีนในการปฏิบัติตามกฎกติกาของ GATT/WTO พร้อมทั้งกำหนดตารางเวลาในการปฏิบัติตามกฎกติกาเหล่านั้น การเจรจาระดับทวิภาคีกับสมาชิก GATT/WTO เป็นรายประเทศก็เพื่อให้มีหลักประกันว่า จะไม่มีสมาชิกประเทศใดคัดค้านการเข้าเป็นสมาชิกของสาธารณรัฐประชาชนจีน เพราะในขั้นตอนการพิจารณาของ Working Party on WTO Accession สาธารณรัฐประชาชนจีนจะต้องได้รับคะแนนเสียงเอกฉันท์จากมวลสมาชิก ด่านสำคัญอยู่ที่สหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป สาธารณรัฐประชาชนจีนจำต้องทำข้อตกลงทวิภาคีกับสมาชิกรายสำคัญขององค์การการค้าโลก การบรรลุข้อตกลงกับสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรปนับเป็นปมเงื่อนสำคัญที่ทำให้สาธารณรัฐประชาชนจีนเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกได้ ด้วยเหตุนี้ สาธารณรัฐประชาชนจีนจึงมีพันธะต้องปฏิบัติตามทั้งกฎกติกา WTO และข้อตกลงทวิภาคีที่ทำกับมวลสมาชิก WTO อันเป็นเงื่อนไขการเข้าเป็นสมาชิก WTO

ในรายงานเรื่อง 2006 Report to Congress on China’s WTO Compliance USTR นำเสนอข้อเท็จจริงให้เห็นว่า สาธารณรัฐประชาชนจีนปฏิบัติตามพันธะผูกพันในการเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลกในเรื่องใดบ้าง และยังมิได้ปฏิบัติตามพันธะผูกพันในเรื่องใดบ้าง พันธะผูกพันดังกล่าวนี้ครอบคลุมทั้งกฎกติกา WTO และข้อตกลงทวิภาคีที่ทำกับสหรัฐอเมริกา สมาชิกรัฐสภาอเมริกันอาศัยข้อมูลจากรายงานนี้ในการกดดันรัฐบาลอเมริกัน เพื่อให้ไปกดดันสาธารณรัฐประชาชนจีนอีกทอดหนึ่ง รายงานนี้ช่วยให้เข้าใจปัญหาความขัดแย้งด้านการค้าระหว่างประเทศระหว่างสหรัฐอเมริกากับสาธารณรัฐประชาชนจีนดียิ่งขึ้น

หมายเหตุ เอกสารข้อมูลชุดนี้เป็นผลงานของโครงการ WTO Watch (จับกระแสองค์การการค้าโลก)

หาอ่านเอกสารนี้ได้จาก www.thailandwto.org/Doc/Pub/Pubdata/Datapaper_16_China.pdf

พิมพ์บทความ