ชีวิตหลัง Super Tuesday ของพรรค Republican เริ่มลงตัวและแน่นอน เพราะ John McCain วุฒิสมาชิกมลรัฐอริโซนา 4 สมัย วัย 71 ปี สามารถเอาชนะ Mitt Romeny และ Mike Huckabee ได้ค่อนข้างขาดลอย แม้จะยังไม่เด็ดขาดถึงขนาดยุติศึกชิงตำแหน่งตัวแทนพรรคในวันนั้นเลยก็ตาม

ผู้ที่จะได้รับเลือกเป็นตัวแทนพรรค Republican ต้องได้จำนวน Delegates อย่างน้อย 1,191 เสียง จาก 2,380 เสียง ถึงเวลานี้ McCain มีจำนวน Delegates อยู่ในมือเกิน 700 เสียง ขณะที่ Huckabee คู่แข่งที่เหลืออยู่ มี Delegates ประมาณ 200 เสียงเท่านั้น ส่วน Romney ซึ่งมี Delegates ในมือประมาณ 300 เสียง ได้ตัดสินใจยุติการรณรงค์หาเสียงไปแล้วหลังพ่ายแพ้ศึก Super Tuesday ดังนั้น ตัวแทนพรรค Republican คงมิใช่ใครอื่นนอกจาก McCain อดีตทหารผ่านศึกสงครามเวียดนาม ผู้เคยตกเป็นเชลยศึกในเวียดนามนานถึง 5 ปี และถูกทรมานต่างๆ นานา จนไม่สามารถเคลื่อนไหวแขนได้อย่างเต็มที่ (McCain ชูมือเหนือศีรษะไม่ได้จากบาดแผลที่ได้รับ)

McCain เป็นนักการเมืองมานานกว่า 25 ปี เสน่ห์ของเขาอยู่ที่ความเป็นคนตรงไปตรงมา เป็นตัวของตัวเองสูง รักอิสระ ยึดมั่นในจุดยืนของตัวเองมากกว่าผลประโยชน์ของพรรค และมักตัดสินใจโดยไม่กลัวตัวเองเสียคะแนนนิยมทางการเมือง

ภาพลักษณ์ของ McCain เป็นนักปฏิรูป เป็นกบฏ เป็นคนกล้า ไม่ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของกลุ่มทุน แม้การเคลื่อนไหวทางการเมืองหลายครั้งทำให้คนในพรรคตัวเองไม่ชอบหน้า แต่กลับเป็นที่ชื่นชอบของกลุ่มคนอิสระซึ่งไม่สังกัดพรรค และสื่อมวลชน ทั้งยังได้รับการยอมรับนับถือจากสมาชิกพรรค Democrat จำนวนมาก

ในการทำหน้าที่สมาชิกวุฒิสภาของ McCain มีหลายครั้งที่เขาร่วมมือกับสมาชิกพรรค Democrat โดยไม่กลัวเสียคะแนนนิยมในพรรค เช่น เสนอกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูประบบการเงินในการหาเสียงเลือกตั้ง (Campaign-finance Reform) ร่วมกับ Russ Feingold แห่งพรรค Democrat ซึ่งเป็นกฎหมายที่มีเจตนารมณ์ในการสร้างกติกาเกี่ยวกับการใช้เงินในการหาเสียงเลือกตั้งของนักการเมือง และลดอิทธิพลของกลุ่มผลประโยชน์ที่บริจาคเงินให้นักการเมือง เพื่อให้การเลือกตั้งมีความเป็นธรรมมากขึ้น ไม่ตกอยู่ภายใต้อำนาจเงิน

นอกจากนั้น McCain ยังร่วมมือกับ Edward Kennedy แห่งพรรค Democrat ผลักดันกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูประบบจัดการแรงงานอพยพ (Immigration Reform) โดยมีเจตนารมณ์ในการยอมรับแรงอพยพที่หนีเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมายให้เป็นแรงงานถูกกฎหมายพร้อมกับการจัดการชายแดนที่เข้มงวดขึ้น รวมถึงการสร้างระบบ guest worker และออกแบบระบบให้แรงงานอพยพสามารถยกระดับเป็นพลเมืองอเมริกาได้

ในปี 2001 และ 2003 McCain โหวต ‘ไม่เห็นด้วย’ กับกฎหมายว่าด้วยการลดภาษี (Tax Cut) ของประธานาธิบดี Bush ด้วยเหตุผลว่าเป็นมาตรการที่มุ่งช่วยเหลือแต่คนรวย

สำหรับประเด็นเรื่องสงครามอิรัก McCain สนับสนุนการบุกอิรัก แต่วิพากษ์วิจารณ์แนวทางด้านการทหารของ Donald Rumsfeld รัฐมนตรีกลาโหมในขณะนั้นอย่างรุนแรง โดยเขาเชื่อว่าต้องเพิ่มจำนวนทหารอเมริกันเข้าไปในอิรักเพื่อควบคุมสถานการณ์ให้ได้ แม้ขณะนี้ เสียงเรียกร้องให้มีการถอนทหารอเมริกันออกจากอิรักจะดังขึ้นเรื่อยๆ แต่ McCain ก็ยืนทวนกระแส โดยเรียกร้องให้คงกำลังทหารไว้ที่อิรักต่อมาจนกว่าทุกอย่างจะเรียบร้อย เขาเคยให้สัมภาษณ์ว่า จะคงไว้เป็น 100 ปีก็ได้ถ้าจำเป็น

ในด้านสิ่งแวดล้อม McCain ยังสนับสนุนการแก้ไขปัญหา ‘โลกร้อน’ อย่างจริงจัง โดยสนับสนุนให้สหรัฐอเมริกาลงนามในพิธีสารเกียวโต (Kyoto Protocol) และลดก๊าซคาร์บอนด้วยการจำกัดจำนวนการปล่อยและสร้างตลาดซิ้อขาย

ประเด็นเชิงนโยบายเหล่านั้นทำให้เขาเสียคะแนนในพรรค Republican ไปไม่น้อย McCain มักถูกกล่าวหาว่า ไม่ใช่สมาชิกพรรค Republican พันธุ์แท้ และถูกตั้งข้อสงสัยในความเป็นพวกอนุรักษ์นิยม (Conservatives) ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญของความเป็น Republican กล่าวได้ว่า McCain แทบจะไม่มีฐานเสียงหลักของพรรค Republican เลย เนื่องจาก ไม่ได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มอนุรักษ์นิยม ซึ่งมีบทบาทสำคัญมากในพรรค โดยมีจำนวนถึง 63% ของสมาชิกพรรคทั้งหมด ขณะที่กลุ่มสายกลาง (Moderate) มีประมาณ 27% และกลุ่มเสรีนิยม (Liberal) มีเพียง 10%

ผู้สนับสนุนที่ทำให้ McCain เดินทางมาไกลถึงขนาดนี้บนถนนสู่ทำเนียบขาว จึงไม่ใช่ฐานเสียงหลักของพรรค ชัยชนะในสนามเลือกตั้งขั้นต้นของ McCain มาจากพลังของกลุ่มอิสระ ผู้ลงคะแนนที่ไม่สังกัดพรรค (หลายมลรัฐใช้ระบบการเลือกตั้งขั้นต้นแบบเปิด โดยเปิดโอกาสให้ผู้ใช้สิทธิ์อิสระมาร่วมลงคะแนนได้) รวมถึงการสนับสนุนจากกลุ่มสายกลาง และสายเสรีนิยม ในพรรค Republican

ปัญหาใหญ่ของ McCain ในเวลานี้ จึงไม่ใช่การได้รับเลือกเป็นตัวแทนพรรค แต่อยู่ที่การแสดงตัวว่าตน ‘ขวา’ พอ ที่จะเป็นตัวแทนพรรค และพยายามเอาชนะใจสมาชิกพรรค Republican กลุ่มอนุรักษ์นิยมจำนวนมาก ให้ยอมรับในตัวเขาอย่างแท้จริง และออกไปลงคะแนนเสียงให้ยามศึกใหญ่มาถึง ผู้นำของกลุ่มอนุรักษ์นิยมหลายคนออกมาโจมตี McCain ว่า ไม่ใช่พวกอนุรักษ์นิยมตัวจริง หาก McCain เป็นตัวแทนพรรคจะสร้างความหายนะให้พรรค และออกมาประกาศตัวว่า ถึงอย่างไรก็เลือก McCain ไม่ลง แม้ว่าคู่แข่งฝ่ายตรงข้ามจากเป็น Hillary Clinton ก็ตาม !

ในช่วงหาเสียงก่อนศึก Super Tuesday McCain ถูก Romney คู่แข่งคนสำคัญโจมตีอย่างหนักว่าเป็นพวกอนุรักษ์นิยมจอมปลอม การเลือก McCain ไม่แตกต่างจากการลงคะแนนเลือก Hillary Clinton หรือ Barack Obama ผู้สมัครจากพรรค Democrat

ยิ่งเมื่อ Bill Clinton เคยออกมาชื่นชม McCain โดยกล่าวทำนองว่า “ถ้า McCain ได้รับเลือกเป็นตัวแทนพรรค Republican และ Hillary Clinton ได้รับเลือกเป็นตัวแทนพรรค Democrat การหาเสียงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีคราวนี้จะเป็นการหาเสียงที่ใสสะอาดและมีอารยะที่สุดเท่าที่เคยมีมา เพราะทั้งคู่ใกล้ชิดกันมาก และต่างชื่นชอบและเคารพซึ่งกันและกัน จนน่ากังวลว่าการเลือกตั้งจะจืดชืดจนชวนหลับ” คำหวานจากลมปาก Clinton (ผู้หวังดี แต่จะประสงค์ร้ายหรือไม่ –ไม่ทราบ) ดูจะกลายเป็นยาพิษสำหรับ McCain มากกว่า

ในการสู้ศึก Super Tuesday McCain ถึงกับต้องแก้เกมด้วยการซื้อโฆษณาทางโทรทัศน์ แสดงภาพถ่ายของตัวเองคู่กับอดีตประธานาธิบดี Ronald Reagan บุคคลในดวงใจของชาว Republican และจบท้ายโฆษณาโดยด้วยภาพตัวเองพร้อมข้อความว่า “The True Conservative”

แม้ท้ายที่สุด ตัวเขาจะได้รับชัยชนะในศึก Super Tuesday อย่างงดงาม โดยเฉพาะชัยชนะในมลรัฐขนาดใหญ่ เช่น แคลิฟอร์เนีย นิวยอร์ก แต่มลรัฐส่วนใหญ่ที่เขาชนะเป็นฐานเสียงของพรรค Democrat หรือเป็นมลรัฐที่ไม่ได้เป็นฐานเสียงของพรรคใดอย่างชัดเจน แต่ในมลรัฐที่เป็นฐานเสียงของพรรค Republican โดยเฉพาะมลรัฐทางใต้ McCain กลับพ่ายแพ้ Huckabee ผู้สมัครอนุรักษ์นิยมตัวจริงเสียงจริง ซึ่งแทบทุกคนกาชื่อทิ้งไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นมลรัฐอลาบามา อาร์คันซอ จอร์เจีย เทนเนสซี และเวสต์ เวอร์จิเนีย

กระทั่งในสนามเลือกตั้งขั้นต้นใน 3 มลรัฐที่จัดขึ้นภายหลัง Super Tuesday เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ McCain ก็พ่ายแพ้ให้แก่ Huckabee ซึ่งผู้ลงคะแนนรู้อยู่แล้วว่าไม่มีทางไล่ McCain ทัน ใน 2 สนาม คือมลรัฐแคนซัส ซึ่งเป็นฐานเสียงสำคัญของพรรค Republican McCain พ่าย Huckabee ที่นี่อย่างขาดลอย 60% ต่อ 24% ส่วนที่มลรัฐหลุยส์เซียนา ซึ่งอยู่ทางใต้ แพ้ด้วยคะแนนเฉียดฉิว 43% ต่อ 42% มีเพียงมลรัฐวอชิงตัน ที่เอาชนะได้อย่างสูสี 26% ต่อ 24%

ผลการเลือกตั้ง เป็นการส่งสัญญาณว่า กลุ่มอนุรักษ์นิยมยังไม่ยอมรับ McCain อย่างเต็มตัว ความพ่ายแพ้แม้ตัวเองแทบไร้คู่แข่งถือเป็นการตบหน้า McCain ฉาดใหญ่ และชี้ว่าอุปสรรคของเขายังไม่จบไม่สิ้น

ขณะที่ภายในพรรค Democrat Obama และ Clinton ยังแข่งขันกันอย่างสูสี McCain ก็ยังคงต้องแข่งขันกับตัวเอง โดยแสดงให้ฐานเสียงในพรรคเห็นว่า เขาคือผู้สมัครที่ ‘ใช่’ และ ‘ขวา’ เพียงพอ สำหรับพรรค Republican

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ ฉบับวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2551

พิมพ์บทความ