วันอังคารที่ 5 กุมภาพันธ์ เป็นวันชี้ชะตาของผู้สมัครเป็นตัวแทนพรรคเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา เนื่องจาก 24 มลรัฐทั่วประเทศจัดการเลือกตั้งขั้นต้นขึ้นพร้อมกัน เฉพาะวันนี้วันเดียว การเลือกตั้งขั้นต้นของพรรค Democrat ซึ่งจัดขึ้นใน 22 มลรัฐ มีจำนวน Delegates สูงถึง 52% ของ Delegates ทั้งหมด (1,678 เสียง) ส่วนการเลือกตั้งขั้นต้นของพรรค Republican ซึ่งจัดขึ้นใน 21 มลรัฐ มีจำนวน Delegates 41% ของทั้งหมด (1,020 เสียง)

พิเศษสำหรับพรรค Democrat ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่สมาชิกพรรคชาวอเมริกันซึ่งอาศัยอยู่ในต่างประเทศจำนวนกว่า 6 ล้านคน สามารถลงคะแนนเสียงผ่านอินเทอร์เน็ตได้ทาง http://www.democratsabroad.com/ พรรค Democrat จัดสรร Delegates สำหรับกลุ่มดังกล่าวไว้ 22 เสียง (8 เสียงเป็นโดยตำแหน่ง) ซึ่งเท่ากับมลรัฐขนาดเล็กแห่งหนึ่งทีเดียว

ด้วยเหตุที่มีการเลือกตั้งทั่วทั้งประเทศ และมีจำนวน Delegates มหาศาล จนสามารถชี้ขาดชัยชนะได้ วันมหาอังคารนี้จึงถูกขนานนามว่า Super Tuesday แถมปีนี้ สื่อมวลชนตั้งฉายาซ้อนให้ว่า Tsunami Tuesday เพราะมีจำนวนรัฐที่เข้าร่วมใน Super Tuesday มากที่สุดเป็นประวัติการณ์

ศึก Super Tuesday มีขนาดใหญ่มาก จึงไม่มีผู้สมัครรายใดสามารถหาเสียงได้ครบทุกมลรัฐ ผู้สมัครแต่ละคนจึงต้องวางยุทธศาสตร์การหาเสียงเฉพาะตัวให้ตนได้คะแนนเสียงทั่วประเทศมากที่สุด และมุ่งหาเสียงในมลรัฐขนาดใหญ่ ซึ่งมีจำนวน Delegates สูง อย่างแคลิฟอร์เนีย (พรรค Democrat มี Delegates จำนวน 370 เสียง ส่วนพรรค Republican มี 170 เสียง) หรือนิวยอร์ก (พรรค Democrat มี Delegates จำนวน 232 เสียง ส่วนพรรค Republican มี 101 เสียง)

นอกจากนั้น เมื่อตัวผู้สมัครไม่สามารถตระเวนทั่วทุกมลรัฐ จึงต้องอาศัยการซื้อโฆษณาทางสื่อ โดยเฉพาะสื่อโทรทัศน์ ซึ่งเข้าถึงผู้คนวงกว้างแต่มีราคาแพง ผู้สมัครที่มีเงินทุนสนับสนุนมากย่อมได้เปรียบ

สนาม Super Tuesday เป็นสนามวัดความนิยมระดับประเทศอย่างแท้จริงว่าผู้สมัครมีศักยภาพที่จะเป็นประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาหรือไม่ จากประวัติศาสตร์ โดยทั่วไปแล้ว แต่ละพรรคมักจะได้ตัวแทนพรรคหลังเสร็จศึก Super Tuesday

Super Tuesday ของพรรค Democrat เป็นการแข่งขันระหว่าง Barack Obama และ Hillary Clinton ซึ่งผลสำรวจคะแนนนิยมจนถึงโค้งสุดท้าย 1 วันก่อนการเลือกตั้ง ชี้ว่าคะแนนนิยมของทั้งคู่สูสีสุดขีดจนแทบจะเท่ากัน ส่วนทางด้านพรรค Republican เป็นการแข่งขันระหว่าง John McCain และ Mitt Romney โดยฝ่ายแรกมีคะแนนนิยมนำฝ่ายหลังร่วม 20% แม้ว่า Romney จะเป็นจอมเก็บเล็กผสมน้อย แอบไปคว้าชัยชนะมาจากการเลือกตั้งขั้นต้นแบบ Caucus ที่มลรัฐเมน (ซึ่งเป็นสนามขนาดเล็กมาก และผู้สมัครรายอื่นปล่อยทิ้งไม่สนใจ) เมื่อสามวันก่อนหน้า ก็ไม่ได้ช่วยยกระดับคะแนนนิยมขึ้นมาได้ ส่วน Mike Huckabee หลังจากเก็บชัยชนะในสนามแรกที่ไอโอวาอย่างพลิกความคาดหมาย ก็ไม่ชนะอีกเลย ทั้งยังมีคะแนนนิยมตามหลัง 2 ผู้สมัครอยู่มากในการเลือกตั้งขั้นต้นครั้งหลังๆ ทำให้คนส่วนใหญ่กาชื่อทิ้งออกจากการแข่งขันไปแล้ว

และแล้วเมื่อ Super Tuesday มาถึง คำพูดที่ว่าถนนสู่ทำเนียบขาว 2008 เป็นการเลือกตั้งที่สนุกตื่นเต้นลุ้นระทึกที่สุดยิ่งเป็นจริงยิ่งกว่าจริง เพราะทำท่าว่าศึกชิงตำแหน่งตัวแทนพรรคจะยังไม่สิ้นสุดง่ายๆ ณ วันมหาอังคารนี้

ด้านพรรค Democrat ศึก Super Tuesday ไม่สามารถชี้ขาดตำแหน่งตัวแทนพรรคได้ เพราะคะแนนเสียงของ Obama และ Clinton สูสีกันมากและจะยังคงสูสีกันต่อไป ผลการเลือกตั้งชี้ว่า ทั้งคู่แบ่งคะแนนเสียง (popular votes) ไปเกือบคนละครึ่ง โดย Clinton เฉือนเอาชนะแค่ปลายจมูก 50.2% ต่อ 49.8%

Obama เก็บชัยชนะได้ใน 13 มลรัฐทั่วประเทศ ได้ Delegates ทั้งหมด 767 เสียง ส่วนฝ่ายหลังเก็บชัยชนะได้ 9 มลรัฐ แต่ได้จำนวน Delegates มากกว่าคือ 790 เสียง รวม Delegates ทั้งหมดที่ได้จากการเลือกตั้งขั้นต้น ณ เวลานี้ Clinton นำ Obama อยู่ 840 ต่อ 831 เสียง

แค่ 9 เสียงเท่านั้น !

(ผู้ที่จะได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนพรรค Democrat ต้องได้ Delegates อย่างน้อย 2,025 เสียงจากทั้งหมด 4,409 เสียง)

ด้วยเหตุที่ระบบจัดสรร Delegates ของพรรค Democrat ใช้ระบบสัดส่วน กล่าวคือ แบ่งสรรสัดส่วนของ Delegates ตามสัดส่วนคะแนนที่ผู้สมัครแต่ละคนได้รับจากการเลือกตั้ง ทำให้คะแนนเสียงทุกคะแนนมีความหมาย ถูกนำมาแปรสภาพเป็นจำนวน Delegates ไม่มีคะแนนเสียงตกน้ำ หากคะแนนนิยมของสองผู้สมัครสูสีกันเช่นนี้ต่อไปเรื่อยๆ ในสนามเลือกตั้งที่เหลือ อาจต้องตัดสินชัยชนะกันในที่ประชุมใหญ่ของพรรค โดยมีเสียงของ Superdelegates จำนวน 796 คนเป็นตัวชี้ขาด

Superdelegates เป็นกลุ่มผู้นำและผู้บริหารพรรค ซึ่งจะลงคะแนนเลือกใครก็ได้ตามใจชอบ ผลสำรวจเบื้องต้นชี้ว่า Clinton มีคะแนนนำ Obama ในกลุ่มนี้ CNN คาดการณ์ว่า ตอนนี้ Clinton มี Superdelegates นำ Obama อยู่ประมาณ 193 ต่อ 106 เสียง ส่วนที่เหลือยังไม่ได้ตัดสินใจหรือประกาศตัว กระนั้น Superdelegates เปลี่ยนใจได้ทุกเมื่อจนกว่าจะถึงวันเลือกตั้ง

แม้ Obama จะสู้ศึกกับ Clinton อย่างสมศักดิ์ศรี และยังห่างไกลจากการเป็นผู้แพ้ เพราะยังเหลือสนามรบอีกหลายสนาม แต่ถึงนาทีนี้นับว่า Clinton มีโอกาสสูงกว่า Obama นอกจากจะมี Delegates มากกว่า มี Superdelegates มากกว่าแล้ว ในศึก Super Tuesday เธอยังเป็นผู้ชนะในมลรัฐขนาดใหญ่และสำคัญของพรรคอย่างแคลิฟอร์เนีย นิวยอร์ก นิวเจอร์ซี แมสซาชูเซตส์ เป็นต้น

แต่ไม่ว่าท้ายที่สุดใครจะเป็นผู้ชนะ อารมณ์ของผู้สนับสนุนพรรค Democrat ในขณะนี้ ล้วนรู้สึกเหมือนล่องลอยอยู่ในความฝัน สนามขั้นต้นคราวนี้เหมือนเป็นการเลือกระหว่างผู้สมัครยอดเยี่ยมกับผู้สมัครสุดยอด เพราะผู้สมัครทั้งสองล้วนมีพลัง มีคุณภาพ เป็นความหวังของพรรค และเป็นตัวแทนสร้างประวัติศาสตร์ทั้งคู่ คนส่วนใหญ่เห็นว่า ไม่ว่าผู้ชนะของพรรค Democrat จะเป็นใครต่างมีโอกาสสูงมากที่จะชนะผู้สมัครจากพรรค Republican ทุกคน

กระแสเรียกร้องให้ผู้ชนะเลือกผู้แพ้เป็นรองประธานาธิบดี และให้ผู้แพ้ยอมเป็นรองประธานาธิบดีของผู้ชนะเริ่มดังกระหึ่ม เพื่อสร้างดรีมทีม Clinton-Obama หรือ Obama-Clinton ในการแย่งทำเนียบขาวคืนมาจากพรรค Republican

ส่วนผลการเลือกตั้งของ Republican ซึ่งหลายมลรัฐใช้ระบบ Winner-take-all หรือผู้ได้คะแนนเสียงสูงสุดได้ Delegates ของรัฐนั้นไปทั้งหมด McCain สามารถกวาด Delegates ได้อย่างเป็นกอบเป็นกำถึง 602 เสียง จากชัยชนะใน 9 มลรัฐ รวมถึงรัฐขนาดใหญ่และสำคัญอย่างแคลิฟอร์เนียและนิวยอร์ก ส่วน Mike Huckabee กลายเป็น ‘Super Surprise’ ประจำวัน เพราะฟื้นจากหลุมมาหักปากกาเซียน กวาดชัยชนะใน 5 มลรัฐทางใต้ ซึ่งเป็นฐานเสียงหลักของเขา อย่างพลิกความคาดหมาย ทำให้เขาได้ Delegates ทั้งหมด 152 เสียง ใกล้เคียงกับ Romney ‘ผู้แพ้’ ประจำวัน ซึ่งได้ 201 เสียง จากชัยชนะใน 7 มลรัฐ

ผู้สมัครกระเป๋าแห้งอย่าง Huckabee แก้แค้นและแย่งคะแนนจาก Romney มหาเศรษฐีผู้ใช้เงินส่วนตัวในการสู้ศึกครั้งนี้ไปแล้วกว่า 40 ล้านเหรียญสหรัฐ อย่างเจ็บแสบ เพราะก่อนหน้าวันเลือกตั้ง Romney ออกมาเรียกร้องให้ Huckabee ซึ่งมีคะแนนนิยมตามหลังสองผู้สมัครนำอยู่มาก ถอนตัวจากการแข่งขัน เพราะเมื่อรู้ว่าไม่มีโอกาสก็ไม่ควรอยู่แย่งคะแนนเสียงของกลุ่มอนุรักษ์นิยมจากเขา แต่ Huckabee ไม่ยอม พร้อมกับตอกกลับว่า หากคิดว่า ศึกนี้เป็นศึกของสองคน สองคนนั้นคือ McCain กับเขาต่างหาก ไม่ใช่ McCain กับ Romney (และแล้วในที่สุด คำกล่าวของ Huckabee ก็เป็นจริง เมื่อ Romney เป็นฝ่ายถอนตัวออกจากการแข่งขันเสียเอง สองวันให้หลัง Super Tuesday)

แม้ McCain จะยังไม่ได้ชัยชนะเด็ดขาดจากการเลือกตั้ง แต่ถึงนาทีนี้ เขาใกล้แตะเส้นชัยเป็นตัวแทนพรรค Republican เข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีเต็มที (ผู้ที่จะได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนพรรค Republican ต้องได้ Delegates อย่างน้อย 1,191 เสียงจาก 2,380 เสียง) ส่วน Romney ต้องรับสภาพผู้แพ้พร้อมกับขนหน้าแข้งที่หลุดร่วงไปหลายเส้น และแสดงการตัดสินใจที่ดีที่สุดของเขาตั้งแต่ลงแข่งขัน นั่นคือ การประกาศยกธงขาวเลิกรณรงค์หาเสียง ฝ่าย Huckabee นับว่ามาไกลเกินฝัน และมีโอกาสสูงที่ McCain จะเลือกเขาเป็นคู่หูร่วมทีมในตำแหน่งรองประธานาธิบดี เพื่อเพิ่มความเป็นอนุรักษ์นิยมและความเป็น Republican ในบัตรเลือกตั้ง รวมถึงดึงคะแนนเสียงทางภาคใต้

ตีพิมพ์ครั้งแรก: หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ ฉบับวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2552

พิมพ์บทความ