“จุดหมายปลายทางคือสิทธิเสรีภาพของประชาชนทางการเมือง ซึ่งเราเรียกว่าประชาธรรม คือธรรมเป็นอำนาจ ไม่ใช่อำนาจเป็นธรรม (ประชาธิปไตยเดี๋ยวนี้ใช้กันจนเฝือความหมายไป) บ้านเมืองที่มีประชาธรรมนั้นมีขื่อมีแป ไม่ใช่ปกครองกันตามอำเภอใจของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

ฉะนั้นจุดเริ่มต้นและจุดหมายสุดท้าย คือประชาชนชาวไทย สิทธิเสรีภาพของประชาชนไทย”

(จาก “บันทึกประชาธรรมไทยโดยสันติวิธี” ของป๋วย อึ๊งภากรณ์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือ สันติประชาธรรม (2516) สำนักพิมพ์เคล็ดไทย)

ทุก 2 ปี ในวันที่ 9 มีนาคม ซึ่งเป็นคล้ายวันเกิดของอาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้จัดให้มีการแสดงปาฐกถาพิเศษป๋วย อึ๊งภากรณ์ขึ้นอย่างต่อเนื่อง มาตั้งแต่ปี 2530 ปีนี้นับเป็นครั้งที่ 10 ในรอบ 20 ปีแล้ว

ปาฐกถาป๋วย อึ๊งภากรณ์ จัดขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่อาจารย์ป๋วย อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ผู้ยึดมั่นในความดี ความงาม ความจริง และหลักสันติประชาธรรม

แต่ละครั้ง คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะคัดเลือกองค์ปาฐกจากผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านสังคมศาสตร์ เป็นผู้นำทางปัญญา และมีเกียรติประวัติอันแสดงถึงคุณธรรมและจิตสำนึกสาธารณะ ในการนี้ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะตั้งคณะกรรมการคัดเลือกองค์ปาฐก โดยมีกรรมการคัดเลือกจากผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกร่วมอยู่ด้วย

ปาฐกถาป๋วย อึ๊งภากรณ์ 9 ครั้งที่ผ่านมา มีหัวข้อเรื่องและรายนามขององค์ปาฐก ดังนี้

ปี 2530 “แรงงานกับรัฐ: สามทศวรรษแห่งการพัฒนา” โดย ศ.นิคม จันทรวิทุร และ “เกษตรกรกับรัฐ” โดย ศ.อัมมาร สยามวาลา

ปี 2532 “เศรษฐกิจการเมืองเรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” โดย ศ.เสน่ห์ จามริก

ปี 2533 “วัฒนธรรมตะวันตกกับพัฒนาการสังคมไทย” โดย รศ.ฉัตรทิพย์ นาถสุภา

ปี 2536 “วีรบุรุษในวัฒนธรรมไทย” โดย ศ.นิธิ เอียวศรีวงศ์

ปี 2538 “รากฐานชีวิต”โดย ผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิม

ปี 2541 “ยุทธศาสตร์ชาติ เพื่อความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ สังคม และศีลธรรม” โดย ศ.ประเวศ วะสี

ปี 2544 “สร้างสรรค์สันติประชาธรรมให้เป็นจริงในสังคมไทย”โดย อ.สุลักษณ์ ศิวรักษ์

ปี 2546 “การบริหารสังคม: ศาสตร์แห่งศตวรรษเพื่อสังคมไทยและสังคมโลก” โดย นายไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม

ปี 2548 “ระบบอุปถัมภ์กับพัฒนาสังคม: ด้านหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงสังคมไทย” โดย ม.ร.ว.อคิน รพีพัฒน์

สำหรับปี 2550 ซึ่งครบรอบสองทศวรรษปาฐกถาป๋วย อึ๊งภากรณ์ คณะกรรมการคัดเลือกองค์ปาฐก ซึ่งมี ศ.ดร.อัมมาร สยามวาลา และ รศ.ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกร่วมกับอาจารย์ประจำของคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อีก 5 ท่าน ได้คัดเลือก ศ.รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นองค์ปาฐกประจำปี 2550 ซึ่งถือเป็นศิษย์เก่าของคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คนแรกที่ได้รับการคัดเลือกเป็นองค์ปาฐก

ศ.รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์ จะกล่าวปาฐกถาในหัวข้อ “จารีตรัฐธรรมนูญไทยกับสันติประชาธรรม” ในวันศุกร์ที่ 9 มีนาคม 2550 ณ ห้อง ศ.101 ชั้น 1 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ตั้งแต่ 9.00 – 12.00 น.

คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอถือโอกาสเรียนเชิญผู้สนใจเข้าร่วมฟังการแสดงปาฐกถาพิเศษป๋วย อึ๊งภากรณ์ โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด

ในยุคสมัยที่บ้านเมืองไร้ซึ่งสันติประชาธรรมมาช้านาน เพราะผู้มีอำนาจ ไม่ว่ารัฐบาลจากการเลือกตั้งหรือจากการปฏิวัติ มักใช้ธรรมเป็นอำนาจ ไม่ใช่อำนาจเป็นธรรม ผมจึงไม่แปลกใจที่หลายคนรู้สึกคิดถึงอาจารย์ป๋วยเหลือเกิน โดยเฉพาะช่วง 2-3 ปีนี้

“สันติวิธีเป็นวิธีเดียวเพื่อประชาธรรมถาวร คงต้องใช้เวลานาน คงต้องเสียสละ คงต้องกล้าหาญเด็ดเดี่ยวเป็นพิเศษ คงเป็นที่เย้ยหยันของผู้อื่น แต่ถ้ามั่นในหลักการจริง ความมานะอดทนย่อมตามมาเอง”

(จาก “บันทึกประชาธรรมไทยโดยสันติวิธี” ของป๋วย อึ๊งภากรณ์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือ สันติประชาธรรม (2516) สำนักพิมพ์เคล็ดไทย)

พิมพ์บทความ