บ้านหลังเล็ก บ้านหลังใหญ่ บ้านหลังไม่เล็กไม่ใหญ่ ป่า สวนยาง ร้านขายของชำ อู่ซ่อมรถ โรงเรียน เกสต์เฮาส์ วัด รีสอร์ท ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน ร้านอาหาร ชุมสายโทรศัพท์ บ้านปูน บ้านไม้ ป่า

รถโดยสารคันหนึ่งกำลังวิ่งไปตามถนนที่คดเคี้ยวบ้าง ลาดชันบ้าง ขรุขระบ้าง ราบเรียบบ้าง ของเกาะหมาก ซึ่งอยู่ในอำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด

ทิวทัศน์สองข้างทางผ่านเข้ามาในสายตา

ไม่นาน รถโดยสารก็ชะลอความเร็วจนหยุดนิ่ง

ผมลงจากรถ คว้ากระเป๋าขึ้นวางบนหลัง ส่วนเป้อีกใบสะพายไว้บนบ่า แล้วเดินไปที่ท่าเทียบเรือ ซึ่งทอดยาวเข้าไปในทะเล

ใต้ท้องฟ้าสีขาวทึม นักท่องเที่ยวยืนจับกลุ่มพูดคุยโขมงโฉงเฉง เรือหลายลำจอดตามมุมต่างๆ ผมไม่รู้ว่าเรือที่ตัวเองต้องขึ้นคือลำไหน เลยถามคนที่ยืนอยู่แถวๆนั้น ถามใครก็มีแต่คนส่ายหน้าบอกว่าไม่รู้ เป็นผู้โดยสารเหมือนกัน

“ไปแหลมงอบหรือเปล่าครับ” ใครคนหนึ่งโผล่หน้าออกมาถามจากเรือลำหนึ่ง

ผมพยักหน้าและยิ้ม

เขาช่วยถือกระเป๋าไปวางไว้ในที่เก็บสัมภาระของเรือ กุลีกุจออำนวยความสะดวกให้ผู้โดยสารอย่างเราก้าวขึ้นเรือได้สบายขึ้น เพราะขืนเดินสุ่มสามสุ่มสี่สุ่มห้าอาจหกล้มตกทะเลได้

มองจากไกลๆ ดูเหมือนเรือจอดนิ่ง พอได้หายใจบนนี้จริงๆ เรือโดยสารกลับโคลงเคลงตามจังหวะกระทบกระแทกของคลื่นเกือบตลอดเวลา

ผู้โดยสารหลากวัยหลายเชื้อชาติเริ่มทยอยขึ้นเรือ พร้อมสัมภาระของตัวเอง บางคนหอบข้าวของพะรุงพะรัง บางคนสะพายกระเป๋าใบเดียว บางคนขนจักรยานยนต์ไปด้วย

นักท่องเที่ยวสูงอายุกลุ่มใหญ่ตั้งท่าถ่ายรูปหมู่อย่างสนุกสนาน ลีลาท่าทางแต่ละคนไม่ต่างจากเด็กประถมที่กำลังตื่นตาตื่นใจกับการทัศนะศึกษานอกสถานที่

“ระวังโดนโก่งค่าโดยสารนะ โชคดี” หญิงต่างชาติคนหนึ่งบอกหญิงต่างชาติอีกคน ทั้งคู่สวมกอดกันแน่น ก่อนจะโบกมือลา และเดินแยกย้ายจากกันไปคนละทาง คนหนึ่งก้าวขึ้นเรือ อีกคนก้าวออกจากท่าเรือ

กลางทะเลชีวิต เราต้องแหวกว่ายระหว่างการพบและพรากครั้งแล้วครั้งเล่า

ผมหันไปเจอชายคนนั้น-คนที่เพิ่งช่วยขนกระเป๋า เขากำลังเดินไปเดินมา พร้อมกับหยิบขนมใส่ปาก พลางเคี้ยวตุ้ยๆจนตุงสองแก้ม เห็นสีหน้าของเขาแล้วรู้สึกว่าขนมที่กำลังกินต้องอร่อยเหาะแน่ๆ เพราะท่าทางมีความสุขเหลือเกิน

เป็นความสุขที่ไม่จำเป็นต้องใส่สูทผูกเนกไทนั่งรถไฟฟ้าไปนั่งไขว่ห้างในห้องเย็นฉ่ำบนตึกสูงกลางเมืองใหญ่ แต่เขาคีบรองเท้าแตะ ใส่กางเกงยีนส์ขาดๆ สวมเสื้อยืดสีแดงซีดๆที่มอมแมมด้วยรอยด่างดำ

อาจเพราะท่าทีเคร่งขรึมเอาจริงเอาจังตอนทำงานทำให้ผมนึกว่าเขาอายุเยอะแล้ว แต่พอเห็นลีลาเคี้ยวขนมและแววตาซนๆคู่นั้น ก็เดาได้ว่าเขาเพิ่งจะก้าวเข้าสู่วัยรุ่น ด้านหลังเสื้อยืดๆย้วยๆ แต่เท่ตัวนั้นสกรีนเลขยี่สิบห้า อายุของเขาก็ไม่น่าจะมากกว่านี้

พนักงานขับเรือซึ่งสวมเครื่องแบบเหมือนนักบินโบกมือเรียกกลุ่มนักท่องเที่ยววัยรุ่นที่กำลังยิ้มแฉ่งใส่กล้องถ่ายรูปให้รีบขึ้นเรือ เนื่องจากได้เวลาออกเดินทางแล้ว

ราวแปดโมงครึ่ง, เรือโดยสารก็แล่นออกจากอ่าวนิด มุ่งหน้าสู่ทะเล

พนักงานของเรือเริ่มเก็บค่าโดยสาร ค่าเดินทางจากเกาะหมากไปแหลมงอบราคา 250 บาท เขาเก็บเงินทอนเงิน พลางยืนตั๋วให้ผู้โดยสารแต่ละคนอย่างคล่องแคล่ว

ผมเอนหลังพิงเก้าอี้ มองออกไปนอกเรือ ก้อนเมฆลอยเอื่อยบนท้องฟ้า ระลอกคลื่นสะท้อนประกายแดดอ่อนอุ่นตอนเช้า เห็นเกาะแก่งน้อยใหญ่อยู่ไกลลิบ

ความที่ต้องตื่นตั้งแต่หกโมงเช้า รีบแปรงฟัน อาบน้ำ แต่งตัว แล้วขึ้นเรือเล็กจากเกาะขาม มาต่อรถโดยสารไปที่อ่าวนิดเพื่อขึ้นเรือโดยสารของเกาะหมาก เลยอยากงีบนานๆ แต่หลับสักพักก็ตื่น

เห็นเด็กชายคนนั้นแล้ว อดนึกถึงเด็กชายอีกคนไม่ได้

เรารู้จักกันตั้งแต่เด็ก ตอนได้หุ่นยนต์ตัวใหม่ เขาก็แบ่งให้ผมเล่นด้วย ตอนแอบเอามาม่าดิบในครัวมาได้ เราก็แย่งกันกินด้วยกันอย่างอร่อย ตอนขโมยผลไม้ในสวน เรายังโดนเจ้าของจับได้คาหนังคาเขาด้วยกัน แต่พี่ชายคนนั้นใจดีเอาผลไม้ให้เราตั้งเยอะ ตอนมีหนังสือการ์ตูนโดราเอมอน เขาให้ผมยืมอ่านด้วย ตอนขี่จักรยานไปเที่ยวถ้ำบนภูเขา เราก็ผลัดกันถีบผลัดกันซ้อนท้าย ตอนเขาซื้ออัลบั้มของโมเดิร์นด็อกมาฟัง เรายังแหกปากร้องเพลง ‘บุษบา’ ด้วยกัน

ไม่ว่าร้องไห้ขี้มูกโป่งหรือหัวเราะจนท้องคัดท้องแข็ง เราก็กอดคอร่วมทุกข์ร่วมสุขด้วยกัน

ตอนอยู่ชั้นประถม จำไม่ได้แล้วว่าเขาเอาบุหรี่มาจากไหน แต่เราก็ไปหัดสูบด้วยกันในห้องน้ำ ต่างฝ่ายต่างใจเต้นตุ่มๆ ต่อมๆ พยายามไอแค่กๆให้เบาที่สุด กลัวคนอื่นจะได้ยิน เดี๋ยวจะซวยด้วยกันทั้งคู่ เราอยากรู้ว่าการสูบบุหรี่ดีอย่างไร ทำไมพวกผู้ใหญ่ถึงชอบพ่นควันกันนัก พอลองสูบ ก็ไม่เห็นว่ามันจะอร่อยตรงไหน สู้ไอศกรีมก็ไม่ได้ ไหนจะต้องอุดอู้อยู่ในห้องน้ำอีก โอย อึดอัด เอาบุหรี่ไปทิ้งถังขยะ แล้วออกไปดีดลูกแก้วดีกว่า

ตอนเรียนมัธยมต้น จำไม่ได้แล้วว่าเขาทะเลาะกับเพื่อนอีกคนด้วยเรื่องอะไร คงเพราะคนหนึ่งพูดอะไรไม่เข้าหูอีกคนนี่แหละ สองคนนี้เลยนัดต่อยปากกันหลังเลิกเรียน พอโรงเรียนเลิกปุ๊บ ผู้ชายเกือบทุกคนในห้องก็ไปรวมตัวกันที่ใต้ต้นไม้หลังโรงเรียน แล้วปล่อยให้ทั้งคู่ได้ตีกันสมใจอยาก พอเตะๆต่อยๆได้สักพัก เพื่อนๆก็กรูกันเข้ามาแยก บอกว่าอย่ามัวเสียเวลาทะเลาะกันเลย ไปเตะฟุตบอลด้วยกันดีกว่า เดี๋ยวจะมืดก่อน พวกเราเลยยกโขยงไปเตะฟุตบอลที่สนามเทนนิส

หลายเดือนผ่านไป, หลังจากฟาดปากกันแล้ว ดูเหมือนเขากับเพื่อนคนนั้นจะสนิทกันยิ่งกว่าเดิม

ตอนเรียนมัธยมปลาย ผม เขา และเพื่อนๆพากันโดดเรียนไปดูหนังโป๊บ้านเพื่อน ทุกคนสุมหัวกันอยู่ท่ามกลางความมืดในห้องห้องหนึ่ง มีเพียงแสงวูบวาบจากภาพเคลื่อนไหวบนจอสี่เหลี่ยมซึ่งเราจ้องแทบไม่กระพริบตา ทุกคนต่างเงี่ยหูฟังเสียงแผ่วเบาจากโทรทัศน์ โดยมีเพื่อนที่เก่งภาษาอังกฤษ รับหน้าที่แปลคำพูดนักแสดงให้ฟังเป็นระยะๆ นอกจากภาพบนจอจะน่าตื่นตาตื่นใจแล้ว เรายังตื่นเต้นเพราะกลัวว่าพ่อหรือแม่หรือน้องสาวของเพื่อนจะมาจะเอ๋กับพวกเรา

ตอนเข้ามหาวิทยาลัยใหม่ๆ ผมกับเขาต้องรับน้องตั้งแต่เช้าจนถึงดึก ซึ่งมีตั้งแต่การรับน้องแบบตลกโปกฮา เช่น เล่นเกม เต้น ร้องเพลง และการรับน้องแบบทารุณ เช่น ยืนตรง วิดพื้น ตากแดด วิ่ง และกลิ้งๆเกลือกๆ จนเราชักไม่แน่ใจว่ากำลังเรียนมหาวิทยาลัยหรือฝึกทหารกันแน่

หลายวันผ่านไป ในที่สุดการรับน้องแบบทรมานก็กำลังจะจบลง เย เย้ รุ่นพี่ใจโหดทั้งหลายเปลี่ยนเป็นรุ่นพี่ใจดีภายในหนึ่งวัน เมื่อวานยังเหี้ยมอยู่เลย วันนี้ซื้อเหล้าพร้อมขนมถุงมาเลี้ยงน้องๆให้อิ่มหนำสำราญเต็มที่

ด้วยความดีใจ ด้วยความสะใจ ด้วยความคึกคักครึกครื้น ผมกับเขาซดเหล้าเกือบหมดขวด แบบเพียวๆด้วย แล้วไม่กี่นาทีหลังจากนั้น เราก็เมามายไม่รู้เรื่องรู้ราวอะไรสักอย่าง

เย็นวันต่อมา ผมกับเขายังเมาอยู่เลย เมาหัวราน้ำจริงๆ ขนาดเอาหัวแช่อยู่ในน้ำจากฝักบัวแล้วก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะสร่าง เราเลยได้แต่นอนหมดสภาพอยู่ในห้องน้ำ และคุยกันว่าเข็ดแล้ว ต่อไปจะไม่เมาจนหัวราน้ำแบบนี้อีกแล้ว

วันรุ่งขึ้น อาการเมาจึงค่อยทุเลาลง สามารถไปเรียนได้ตามปกติ พอไปถึงห้อง เพื่อนก็เล่าเหตุการณ์เมาเละเทะเลอะเทอะของเราให้ฟัง โอย อย่าให้เล่าต่อเลย น่าอาย แถมตอนกลับหอยังอ้วกกระจายใส่รถยนต์คันหรูของเพื่อนที่ขับไปส่งด้วย จากนั้นเพื่อนหลายคนก็ต้องช่วยกันหามเราไปส่งให้ถึงห้อง ซึ่งอยู่บนชั้นสี่ ฟังเสร็จ เราได้แต่มองหน้ากันแล้วยิ้มแหยๆ ก่อนจะรีบตระเวนขอบอกขอบใจและขอโทษขอโพยเพื่อนๆยกใหญ่

ผมกับเขาเผลอยิ้มออกมาพร้อมกัน

เรือโดยสารยังลอยอยู่กลางทะเล

นักบิน เอ๊ย คนขับเรือหมุนพวงมาลัยเป็นระยะๆ เด็กชายวัยประถมเดินเล่นทั่วเรือด้วยความอยากรู้อยากเห็น กลุ่มวัยรุ่นนั่งหลับกันทั้งแก๊ง บรรดานักท่องเที่ยวต่างชาติก็หลับเหมือนกัน ส่วนคุณป้านั่งสัปปะหงกตั้งแต่เรือแล่นออกจากท่าได้ไม่นาน

ผมทอดสายตาออกไปไกล เห็นฟากฝั่งหนึ่งของแผ่นดินอยู่ลิบๆ

ผมมองดูเขา

การล่องลอยท่ามกลางทะเลชีวิตของเรา พบเผชิญกับคลื่น ลม พายุ และมรสุมครั้งแล้วครั้งเล่า แม้จะเคยตกเรือ ก่อนจะตะเกียกตะกายป่ายปีนขึ้นมาใหม่แบบทุลักทุเล แถมยังกลืนน้ำเค็มปี๋ตั้งหลายอึก หนำซ้ำเรือยังรั่วอีกหลายจุด อุดได้บ้าง อุดไม่ได้บ้าง กำลังพยายามอุดบ้าง แต่โชคดีที่เรือยังไม่ล่ม และไม่หลงทิศหลงทาง ทว่าต่อไปก็ไม่แน่เหมือนกันว่าจะอับปางเมื่อไหร่ หรือทิศทางที่กำลังมุ่งหน้าไป แท้จริงแล้วอาจแล่นอ้อมมาหลายเดือนแล้วก็ได้

เขาหันมามองผม

ไม่กี่เดือนก่อน, เขาเพิ่งอายุครบ 27 ปีเต็ม อีกสองปีกับอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า เพื่อนรักคนนี้ก็จะอายุ 30 ปีแล้ว

ช่วงนี้เขามักเล่าเรื่องแม่ให้ผมฟังเสมอ ขณะที่เขาอายุมากขึ้น แม่ของเขาก็อายุมากขึ้นด้วย

ช่วงนี้เขามักครุ่นคิดถึงการสร้างครอบครัว หากแต่งงาน เขาจะดูแลหญิงสาวที่เขารักให้ดีที่สุดได้อย่างไร หากมีลูก เขาจะเป็นพ่อที่ดีที่สุดของลูกได้อย่างไร

ช่วงนี้เขามักคุยกับผมเกี่ยวกับความมั่นคงในชีวิต เขาอยากรู้ว่ามันคืออะไร แท้จริงแล้วสิ่งนี้มีอยู่จริงไหม

ผมได้แต่นิ่งฟัง เพราะหลายความสับสนสงสัยของเพื่อนรัก ผมก็ไม่รู้คำตอบ

เรือโดยสารใกล้ถึงแหลมงอบแล้ว

เราเดินลงบันไดจากชั้นสองมานั่งที่ชั้นหนึ่ง เด็กชายที่เคยช่วยเรายกกระเป๋ายืนมองทะเลเบื้องหน้า พลางพูดคุยอะไรสักอย่างกับคุณลุงที่ยืนอยู่ใกล้ๆ

หลังจากลอยอยู่กลางทะเลสามชั่วโมงกว่า เรือโดยสารก็ชะลอความเร็วเข้าเทียบท่า

เด็กชายคนนั้นใช้สองมืออันหนากร้านสาวเชือกเส้นใหญ่ที่ม้วนรวมกันไว้ออกมาผูกกับเสาของท่าเรืออย่างทะมัดทะแมง

ผู้โดยสารทยอยขึ้นจากเรือ แต่ละคนต่างแยกย้ายไปยังจุดหมายของตัวเอง

ผมคว้ากระเป๋าขึ้นวางบนหลัง ส่วนเป้อีกใบสะพายไว้บนบ่า แล้วเดินไปขึ้นรถโดยสารที่จะวิ่งไปตัวเมืองตราด เพื่อต่อรถเข้ากรุงเทพฯ

ใต้ท้องฟ้าสีขาวจ้า บรรดาคนขับรถโดยสารร้องเรียกลูกค้าดังเซ็งแซ่ แข่งกับเสียงคลื่นที่กระทบกระแทกฝั่ง

รถโดยสารคันหนึ่งติดเครื่อง ก่อนจะค่อยๆวิ่งออกไปจากท่าเรือแหลมงอบ

ทิวทัศน์สองข้างทางผ่านเข้ามาในสายตา

ที่ดินรกร้าง ทุ่งนา บ้านหลังเล็ก ร้านค้า บ้านหลังใหญ่ บ้านปูน ร้านอาหาร ร้านอุปกรณ์ก่อสร้าง วัด บ้านหลังไม่เล็กไม่ใหญ่ ตู้โทรศัพท์สาธารณะ ปั๊มน้ำมัน มินิมาร์ท ทุ่งนา เพิงขายของ ตึกร้าง ร้านอาหาร บ้านหลังเล็ก