- อุทิศ เหมะมูล -

AGUIRRE, DER ZORN GOTTES
หรือ AGUIRRE, WRATH OF GOD
ปี 1972 / เยอรมันตะวันตก / 95 นาที / สี
กำกับ/อำนวยการสร้าง/เขียนบท Werner Herzog

.........

ขุมทอง เกาะมหาสมบัติ เพชรนิลจินดา สิ่งของมีค่าต่างๆ โดยปกติมักบังเกิดขึ้นในรูปของที่รกร้างห่างไกล ดินแดนที่ยังไม่ถูกค้นพบ มโนภาพที่มาพร้อมกับสิ่งมีค่ามักมีเรื่องของการเดินทางและอุปสรรคเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยเสมอ ซึ่งนั่นหมายรวมถึงอันตรายอันเกิดจากสภาพแวดล้อมต่างถิ่นที่ไม่คุ้นตา ความไม่น่าวางใจต่อสิ่งรอบข้าง ความหวาดกลัว ความหวาดระแวง และความกระหาย

ทั้งหมดนี้ประกอบขึ้นเป็นรูปลักษณ์เฉพาะต่อสิ่ง “สูงค่า” เมื่อองค์ประชุมของอุปสรรคประกอบตัวขึ้น ยอดที่สูงสุดของมันจะถูกวางไว้ด้วยสิ่งสูงค่าที่สุดต่อเป้าประสงค์นั้นๆ แต่อันตรายที่มีต่อสิ่งสูงค่าอันเกิดจากสภาพแวดล้อมรอบตัวก็ยังไม่น่าหวาดกลัว และน่าหวาดหวั่นเท่าภาพความหลอกหลอน ความเชื่อ มายาคติที่มีต่อสิ่งสูงค่าของคนๆ หนึ่ง เพราะภาพหลอกหลอนดังกล่าวได้เข้ามากัดกิน ทำลาย เป็นนายเหนือหัว วกกลับมาครอบครองเราทั้งชีวิตจิตใจ และมายาคติที่มีต่อสิ่งสูงค่าภายในจิตใจของเรานั่นเอง จะใช้ตัวเราเองต่างอำนาจของมัน เพื่อหาหนทางในการครอบครองทุกสิ่งทุกอย่างต่อไป

AGUIREE, THE WRATH OF GOD คือปฐมบทแห่งการถูกครอบงำโดยอำนาจอย่างหน้ามืดตามัว และสุดท้ายก็ถูกลงโทษโดยอำนาจที่เหนือกว่า โดยมีความรโหฐานแห่งป่าเขาลำเนาไพรเป็นพยานรู้เห็น

เรื่องราวของกลุ่มนักแสวงโชคชาวสเปนที่เดินทางอย่างทุลักทุเลเข้าไปในป่าดงดิบ ด้วยความเชื่อในเรื่องของตำนานขุมทองเอลโดราโด้ แต่ในขณะเดียวกันภารกิจที่ทำควบคู่กันไปด้วยก็คือ ออกล่าอาณานิคมและเผยแพร่ศาสนา โดยมีแม่ทัพคนสำคัญคือAGUIREE (อากิเร่) เป็นผู้นำพล

ทิศทางของหนังนั้นผันผวนไปตลอดระยะเวลาของการเดินทางอันเกิดจากอันตรายทั้งภายนอกและภายในจิตใจ กล่าวคือ การเดินทางที่ยากลำบาก กระแสน้ำที่เชี่ยวกราก พิษไข้อันเกิดจากป่าดงดิบ และพวกชนเผ่าท้องถิ่นที่คอยปกป้องตัวเองจากผู้ที่มารุกราน ส่วนภายในจิตใจก็คือ ความขัดแย้งกันเองซึ่งในภายหลัง AGUIREE ก็ยึดอำนาจ และเป็นผู้บงการเบ็ดเสร็จ ความกลัว ความหิวกระหาย และการไม่อาจต้านทานความบ้าคลั่ง บ้าบิ่น ในอำนาจของตัวแม่ทัพ ทำให้กลุ่มนักแสวงโชคกลุ่มนี้ร่อยหรอลดจำนวนลงทุกวัน (ไม่มีอาหารจะกิน ถูกฆ่า ถูกลอบทำร้าย) แต่กลับกัน ความมุ่งมั่นและบ้าระห่ำของ AGUIREE กลับเพิ่มพลังขึ้นเป็นเท่าทวี เป็นความลุ่มหลงในภาพฝันของความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ นับวันเขาก็ยิ่งบ้าคลั่งไม่ฟังใคร เดินทางอย่างไร้จุดหมาย ถูกภาพฝันของขุมทองลวงหลอกจนเสียสติสัมปชัญญะ แม้สุดท้ายจะไม่มีใครเหลืออีกแล้ว AGUIREE ก็ยังวางอำนาจกับลิง สัตว์ตัวเล็กๆ ที่อาศัยอยู่ในป่าดงดิบแห่งนี้

AGUIREE ตกเป็นเหยื่อของอำนาจที่มาในรูปของความทะนงตน ในความบากบั่นบ้าบิ่นอย่างไร้ทิศทาง จนกลายเป็นคนเสียสติเพราะไม่อาจต้านทานและไม่อาจทำใจยอมรับได้ว่า สิ่งที่ตนทุ่มแรงการแรงใจลงไปนั้น แท้จริงแล้วเป็นภาพมายาที่หลอกหลอนตัวเขาอยู่ตลอดเวลา และตัวเขาเองคือผู้นำพาหายนะมาสู่ทุกผู้ทุกคนในครั้งนี้ไม่เว้นแม้แต่ลูกสาวของเขาที่ต้องมาจบชีวิตอย่างน่าอนาถ

แวร์เนอร์ แฮร์โซก (Werner Herzog) ได้ถ่ายทอดพลังของธรรมชาติได้อย่างยอดเยี่ยมและดุดัน ไม่ว่าจะมาในรูปของความเงียบสงัด ความลึกลับซับซ้อน หรือความบ้าคลั่ง เช่นน้ำป่าไหลหลาก พายุ ภูเขาไฟ และในหลายๆ ครั้งเรื่องราวในหนังของเขามักเกี่ยวกับมนุษย์และการเผชิญหน้ากับธรรมชาติอันกว้างใหญ่ การเอาชนะของมนุษย์ในรูปของความบ้าคลั่งเสียสติหรือความมุ่งมั่นอย่างสุดโต่งที่จะเอาชนะธรรมชาติ หนังของเขาเต็มไปด้วยอารมณ์แปรปรวนอันรุนแรงที่พร้อมจะฟาดฟันและถาโถมเข้าใส่คนดู หรือแม้แต่ตัวละครของเขาก็พร้อมที่จะระเบิดความบ้าคลั่งภายในจิตใจอันเป็นสัญชาติญาณแห่งความป่าเถื่อนเข้าใส่สิ่งซึ่งเป็นธรรมชาติหรือสภาวะนามธรรมที่ไม่สามารถจับต้องได้ เพื่อต้องการจะวัดรอยเท้า หรือเพื่อการเอาชนะโดยมิได้สำเหนียกเลยว่า มนุษย์คือสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่ในผืนพิภพนี้

หมายเหตุ: มีวีซีดีลิขสิทธิ์พากย์ไทยให้ชมในชื่อว่า ผู้กล้าแดนทมิฬ ค่ายอีเลฟเฟ่นมีเดียลิ้งค์

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ แวร์เนอร์ แฮร์โซก ได้ใน ‘คุยกับหนัง’ ของ ทรงยศ แววหงษ์ , บุ๊คไวรัส เล่ม 1 และ ‘ฟิล์มไวรัส’ เล่ม 2 (สำนักพิมพ์ดวงกมลฟิล์มเฮ้าส์)

พิมพ์บทความ